To download all ACMV lecuters in PDF format
www.acmv.org
 
HOME
eBooks
FORUM
Lecture
Air Conditioning > Refrigerant > Refrigerant - HFC-134a အေၾကာင္း > > www.acmv.org
Air Conditioning > Refrigerant > Refrigerant - HFC-134a အေၾကာင္း >


Untitled Document

Refrigerant - HFC-134a အေၾကာင္း

HFC-134a ကို လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ခန့္ကတည္းက စတင္အသံုးၿပဳခဲ့ၾကသည္။ chlorofluorocarbons (CFCs) ဓါတ္ေငြ ့မ်ားကို အစားထုိးအသံုးၿပဳရန္ အတြက္စတင္ စမ္းသပ္ခဲ့ၾကၿခင္းၿဖစ္သည္။

HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့တြင္တၿခားေသာ ဓါတ္ေငြ ့မ်ားႏွင့္မတူသည့္ အဆိပ္မသင့္ၿခင္း (low toxicity), မီးေလာင္မလြယ္ၿခင္း (nonflammable), သံေခ်း ေၾကးေခ်းမတက္ေစၿခင္း (noncorrosive) ႏွင့္ တၿခားေသာ သတၱဳမ်ားႏွင့္ တြဲ၍အသံုးၿပဳနုိင္ၿခင္း (compatible with other materials) စသည့္ ထူးၿခားခ်က္မ်ားရွိသည္။ ထုိအၿပင္ thermodynamic and physical properties မ်ားေၾကာင့္ ထူးၿခားေကာင္းမြန္သည့္ အသံုးမ်ားေသာ Refrigerant ဓါတ္ေငြ ့ၿဖစ္လာသည္။

HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ တစ္မ်ိဳးသာလွ်င္ single compound ပံုစံမ်ိဳးၿဖင့္အသံုးၿပဳနိဳင္ေသာ Refrigerant ၿဖစ္သည္။ တၿခားေသာ Refrigerant မ်ားသည္ azeotropes သုိ့ zeotropes (ႏွစ္မ်ိဳး သုိ့ႏွစ္မ်ိဳးထက္ပိုေသာ ဓါတ္ေငြ ့ မ်ားကို ေရာစပ္ကာ ၿပဳလုပ္ထားၿခင္းၿဖစ္သည္။ ) ထုိေၾကာင့္ HFC-134a သည္ chiller အတြက္ေကာင္းဆံုးေသာ Refrigerant ၿဖစ္သည္။

CFCs ဓါတ္ေငြ ့ မ်ားကို refrigerants အၿဖစ္သာမက- ဆားကစ္ၿပားမ်ားထုပ္လုပ္မွဳတြင္ blowing agents အၿဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း သတၱဳပစၥည္းမ်ား ႏွင့္ အီလက္ထေရာနစ္ပစၥည္းမ်ားထုပ္လုပ္ၿခင္းတြင္ cleaning agents ေသာ္လည္းေကာင္း အသံုၿပဳၾကသည္။ သုိ့ေသာ္ CFCs ဓါတ္ေငြ မ်ားတြင္ ကလုိရင္းပါဝင္မွဳ (chlorine content) ေၾကာင့္ အုိဇြန္းလႊာပါးၿခင္း (Ozone depletion) ကိုၿဖစ္ေစသည္။ ထုိေၾကာင့္ CFCs ဓါတ္ေငြ မ်ားထုပ္လုပ္ၿခင္း။ အသံုးၿပဳၿခင္းတုိ့ကို ရပ္နားၿပီး (phased out production of CFCs) သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ကို မထိခုိက္ေသာ hydrofluorocarbon (HFC) 134a ႏွင့္ အစားထုိးအသံုးၿပဳသည္။

HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ တြင္ ကလုိရင္း(chlorine) မပါဝင္ေသာေၾကာင့္ ozone depletion potential (ODP) မွာ zero ၿဖစ္သည္။ တနည္း HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ အသံုးၿပဳၿခင္းေၾကာင့္ အုိဇြန္းလႊာ ကို မထိခုိက္ေစပါ။

HFC-134a ကို Hydrofluorocarbon-134a သုိ့ R 134a ဟုလည္းေခၚဆိုၾကသည္။
HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့chemical properties မ်ားမွာ

HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ ကို CFC-11, CFC-12 ဓါတ္ေငြ ့ မ်ားေနရာတြင္ အစားထုိးအသံုးၿပဳသည္။

refrigeration မ်ား, polymer foam မ်ားကို blowing လုပ္ရန္အတြက္လည္းေကာင္း aerosol products အတြက္လည္းေကာင္းအသံုးၿပဳၾကသည္။ သုိ့ရာတြင္ CFC-11, CFC-12 မွ HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ ကို ေၿပာင္းလဲအသံုးၿပဳၿခင္းေၾကာင့္ လုပ္ေဆာင္မွဳမ်ားေကာင္းမြန္ရန္ အတြက္ (optimize the
performance) equipment ဒီဇုိင္မ်ား ေၿပာင္းလဲရန္ တစ္ခါတစ္ရံလုိအပ္သည္။

HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ သည္ အဆိပ္မသင့္ (low toxicity) ေသာေၾကာင့္ refrigeration industry တြင္ စိတ္ခ် ရေသာ၊ အႏၱရာယ္ကင္းေသာ safe refrigerant အၿဖစ္အသံုးၿပဳၾကသည္။ ေရခဲေသတၱာႏွင့္ ကားအဲယားကြန္းမ်ားတြင္လည္းေကာင္း။ supermarket မ်ားတြင္ အပူခ်ိန္ နိမ့္ေအာင္ထားရမည့္ပစၥည္းမ်ား အတြက္ show cases သုိ့ Display cases မ်ားအတြင္္ လည္းေကာင္း commercial chillers တြင္ လည္းေကာင္း အသံုးၿပဳၾကသည္။

ေအာက္ပါဇယားသည္ CFC-12 ႏွင့္ HFC-134a တုိ့၏ medium-temperature conditions အတြက္ theoretical performance နုိင္းယွည္ခ်က္ကို ေဖာ္ၿပထားသည္။

HFC-134a သည္ CFC-12 ထက္ theoretical performance တြင္ မေၿပာပေလာက္သည္ ရာခုိင္ႏွဳန္းအနည္းငယ္သာ ေလ်ာ့နည္းသည္။


HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ သည္ အေကာင္းဆံုးေသာ သာမိုဒုိင္းနမစ္ သတၱိ( excellent thermodynamic) ကို ပိုင္ဆိုင္သည္။ ထုိေၾကာင့္ HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ သံုးေသာ Refrigeration စက္သည္ efficiency ေကာင္းသည့္ အတန္းအစားတြင္ပါဝင္သည္။
ယေန့ထုပ္လုပ္ေနသည္ HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ အသံုးၿပဳသည္ centrifugal chiller မ်ားသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၁၉၇၀ ႏွစ္မ်ား ႏွင့္ ၁၉၈၀ နွစ္မ်ားတြင္ထုပ္လုပ္ေသာ centrifugal chiller မ်ားထက္ efficiency ၃၅% ပိုေကာင္းသည္။

အထက္ပါပံုသည္ kW/Ton (chiller efficiency ) ေကာင္းလာပံုကို ေဖာ္ၿပထားေသာ ဂရပ္ၿဖစ္သည္။ Chiller တစ္လံုးအတြက္ kW/Ton နည္းေလ ထုိ Chiller မွာ ပို efficient ၿဖစ္ေလၿဖစ္သည္။

HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ သည္ ozone depletion ၿပႆနာမ်ားကို ေၿဖရွင္းေပးရုံသာမက global climate ေၿပာင္းလဲမွဳမ်ားကိုလည္း ေကာင္းမြန္ေသာ အေထာက္အကူပံ့ပိုးၿခင္းမ်ားၿပဳလုပ္နုိင္စြမ္းသည္။


Positive pressure refrigerant

HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ သည္ အေပါင္းဖိအား (positive pressure) refrigerant ၿဖစ္သည္။ ထုိေၾကာင့္ အေပါင္းဖိအား (positive pressure) ၿဖစ္ေအာင္ေမာင္းႏွင့္နိင္ေသာ chiller equipment မ်ားတြင္သာ အသံုးၿပဳနိုင္သည္။ ထုိေၾကာင့္ ထုိ chillers မ်ားကို American Society of
Mechanical Engineers (ASME) မွ national pressure vessel code မွ သတ္မွတ္ညြန္ၾကားထားသည့္အတိုင္းေဆာက္လုပ္ရမည္။ ASME code အရ Chiller မ်ားသည္ ေမာင္းႏွင္မည့္ ဖိအား(normal operating pressure) ၏ ၇ဆ(seven times) မကေသာ ဖိအားကို ခံနုိင္ေအာင္ၿပဳလုပ္ထားရမည္။ ထုိေၾကာင့္ Chiller မ်ား၏ Refrigerant ယုိစိမ့္မွဳ (leak rates) မွာ ႏွစ္ စဥ္ 0.1% ထက္နည္းသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေဆာက္ခဲ့သည့္ chiller မ်ား၏ ယုိစိမ့္မွဳ (leak rates) မွာ ႏွစ္ စဥ္ ၁၇% ထက္မ်ားသည္။ chiller မ်ား၏ vessels မ်ားကို ခုိင္ခံေအာင္တည္ေဆာက္ထားမွဳေၾကာင့္ Chiller မ်ားအတြင္းတြင္ Refrigerant ကို ၿဖည့္လွ်က္ တစ္ေနရာမွ တစ္ေနရာသို့ သယ္ယူပို့ေဆာင္နုိင္သည္။

Smaller Footprint
HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ ၏ molecular mass သည္ CFC and HCFC refrigerants တု့ိ၏ molecular mass ထက္ေသးငယ္သည္။
ထုိေၾကာင့္ HFC-134a HFC-134a အတြက္ လုိအပ္ေသာ ထုထည္(volume) CFC and HCFC refrigerants တု့ိ၏ လုိအပ္ေသာ ထုထည္(volume) ထက္ ေလ်ာ့နည္းသည္။ ထုိေၾကာင့္ HFC-134a chiller ၏ အရြယ္အစားမွာ ၃၅ မွ ၄၀% အထိေသးငယ္နုိင္သည္။ ထုိေၾကာင့္ chillerထုပ္လုပ္မွု စရိတ္၊ အသံုးၿပဳသည့္ ပစၥည္းစရိတ္လည္းသက္သာသည္။ သယ္ေဆာင္ရန္၊ တပ္ဆင္ရာတြင္လည္းလြယ္ကူသည္။ chiller ခ်မည့္ေနရာကို လည္း အရမ္းခုိင္ခံေအာင္လုပ္ရန္မလိုအပ္ေပ။ ေနရာက်ဥ္းက်ဥ္းတြင္တပ္ဆင္ေမာင္ႏွင္နုိင္သည္။

Less Oil Waste

chiller ထဲတြင္းအသံုးၿပဳထားေသာ oil မွာ အၿမဲလဲေပေနမည္ၿဖစ္သည္။ oil အေဟာင္းကိုလည္းသဘာဝပတ္ဝန္က်င္မထိခုိက္ေအာာင္ စြန့္ၿပစ္ရမည္ၿဖစ္သည္။ HFC-134a ႏွင့္ေမာင္းသည္ chiller ထဲတြင္းအသံုးၿပဳထားေသာ oil ၏ သက္တမ္း မွာCFC ႏွင့္ HCFC ေမာင္းသည့္ chillersတြင္သံုးေသာ oil ၏ သက္တမ္းထက္ ၄ သုိ့၅ ႏွစ္ပိုၾကာၾကာခံသည္။ HFC refrigerant ထဲတြင္ chlorine မပါဝင္မွဳေၾကာင့္ mineral oil မ်ားထည့္သြင္းအသံုးၿပဳရန္မၿဖစ္နုိင္ေပ။ ထုိေၾကာင့္ synthetic lubricant ကို သာ HFC-134a ႏွင့္ေမာင္းသည္ chiller ထဲတြင္းအသံုးၿပဳရသည္။ synthetic lubricant ကို အသံုးၿပဳၿခင္းေၾကာင့္ superior performance ရနုိင္ၿပီး chiller သက္တမ္းပိုရွည္သည္။ ေနာင္ တြင္ refrigerant ကို lubricant အၿဖစ္ chiller မ်ားတြင္အသံုးၿပဳရန္မွာ သုေတသနၿပဳဆဲအဆင့္တြင္သာရွိေသးသည္။

Increased Safety

အေဆာက္အဦးပိုင္ရွင္မ်ားအတြက္ မီးေဘးသည္ အၾကီးမားဆံုးေသာ အႏၱရာယ္ၿဖစ္သည္။ HFC-134a သည္ ယေန့ ထုပ္လုပ္ေနေသာ chiller မ်ားအတြက္ ေဘးအကင္းဆံုးေသာ refrigerant ၿဖစ္သည္။
ASHRAE 34 Safety Classification အရ HFC-134a သည္ A1 compound အၿဖစ္သတ္မွတ္ၿခင္းခံရသည္။ ေအာက္ပံုတြင္ၿပထားသည္။

HFC-134a သည္ လူမ်ား ရူနုိင္သည့္ အထိ အႏၱရာယ္ကင္းသည္ ။ ရူမိသည့္တုိင္ မည့္သည့္ အႏၱရာယ္ကိုမွ်မၿဖစ္ေစနုိင္ပါ။
ထုိေၾကာင့္ ၿပဳၿပင္ထိန္းသိမ္းသူမ်ားႏွင့္ ေမာင္ႏွင့္သူမ်ားအတြက္ အလြန္အႏၱရာယ္ကင္းသည္။


အေဆာက္အဦးပိုင္ရွင္မ်ားသုိ့ ဆံုးၿဖစ္ခ်က္ခ်မည့္သူမ်ားသည္ refrigerant compound မ်ား၏ အေၿခခံဓါတုေဗဒ အခ်က္အခ်ိဳ့ကို ေကာင္းစြာနားလည္ၿခင္းၿဖင့္ Chiller သုိ့ refrigerant ကို ေရြးခ်ယ္ရန္အတြက္ ပိုမိုမွန္ကန္သည့္ ဆံုးၿဖတ္ခ်က္မ်ားၿပဳလုပ္နိုင္သည္။

Periodic Table အရ ကမၻာေပၚတြင္ ၿဒပ္စင္ ၁၀၀ေက်ာ္ရွိေသာ္လည္း အမ်ားစုမွာ refrigerant compound အၿဖစ္အသံုးၿပဳရန္ မသင့္ေလွ်ာ္ေပ။
nitrogen အက္တမ္ ႏွင့္ hydrogen အက္တမ္တုိ့ၿဖင့္ၿပဳလုပ္ထားေသာ အမိုးနီးယားammonia (NH3) မွာ အဆိပ္ဓါတ္ေငြ ့ၿဖစ္ၿခင္း ()ႏွင့္ မီးေလာင္လြယ္ၿခင္းေၾကာင့္ လူေနသည့္ အေဆာက္အဦးမ်ားတြင္ သံုးခြင့္မရေပ။ စက္ရံုမ်ား(industrial process refrigeration)တြင္သာ အသံုးၿပဳနိုင္သည္။
SO2


Sulfur အက္တမ္ ႏွင့္ oxygen အက္တမ္ေပါင္းသည့္ sulfur dioxide (SO2) ကို ေရွးက refrigerant compound အၿဖစ္အသံုးၿပဳေသာ္လည္း ယခုအခါ higher-toxicity compound ၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ သံုးခြင့္မရေတာ့ ေပ။

ေရကိုလည္း water (H2O) ႏွင့္ (R-718) ကို လည္း refrigerant အၿဖစ္ absorption chiller applications မ်ားတြင္ အသံုး ၿပဳသည္။

Thermal Decomposition
HFC-134a ဓါတ္ေငြ ့ သည္ အပူခ်ိန္ၿမင့္မားသည္အေၿခအေနတြင္ ၿပိဳကြဲ(decompose) သြားသည္။ ၿပိဳကြဲၿခင္း(Decomposition) ေၾကာင့္ hydrogen fluoride ကဲ့သုိ့ irritating compounds မ်ားထြက္လာနုိင္သည္။ ထိုေၾကာင့္ အပူခ်ိန္ၿမင့္မားသည္အေၿခအေနတြင္ ၿပိဳကြဲၿခင္း(decompose) မၿဖစ္ေအာင္ကာကြယ္တားဆီးရန္လုိအပ္သည္။

 

ေကာင္းထက္ညြန့္

Refrigerant ႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ ACMV Lecture မ်ား (2 Lectures)
1 Refrigerant Refrigerant- အပို္င္း-၁ နိဒါန္း Read
2 Refrigerant Refrigerant - HFC-134a အေၾကာင္း Read
   

www.acmv.org - Air Conditioning and Mechanical Ventilation for Young Myanmar Engineers

To download all ACMV lecuters in PDF format