To download all ACMV lecuters in PDF format
www.acmv.org
 
HOME
eBooks
FORUM
Lecture
Motor Drive > AC Induction Motor > Power Factor > > www.acmv.org
Motor Drive > AC Induction Motor > Power Factor >


Untitled Document

Power Factor

AC indcution ေမာ္တာမ်ားတြင္ Input Electrical Power ဘက္၌ Power Factor ရွိသည္။ Power Factor ဆုိသည္မွာ Active Power (True Power ဟုလည္းေခၚသည္။) ကို Apparent Power ႏွင့္စားထားသည့္ အခ်ိဳးၿဖစ္သည္။ Power Factor ၏ တန္ဘိုးမွာ ၀ မွ ၁.၀ အတြင္းၿဖစ္နုိင္သည္။ Resistive Load လံုးဝၿဖစ္ေနသည့္အခါတြင္ Reactive Power လံုးဝမရွိေသာေၾကာင့္ အၿမင့္ဆံုး Power Factor ၁.၀ ကို ရရွိနုိင္သည္။ သိုေသာ္ အေဆာက္အဦးမ်ားႏွင့္ စက္မွဳလုပ္ငန္းမ်ား အတြင္းတြင္ Resistive Load မရွိ၍မၿဖစ္နုိင္ေသာေၾကာင့္ Reactive Power သည္ အလြန္မ်ားသည္။ ထုိေၾကာင့္ Power Factor သည္ ၁.၀ ထက္နည္းေလ့ရွိသည္။

Reactive Power သည္ စည္ဘီယာခြက္ထဲတြင္ရွိသည့္ အၿမဳတ္ႏွင့္တူသည္။ ေသာက္၍ရသည့္ ဘီယာအရည္သည္ Active Power ႏွင့္တူသည္။ Active Power တစ္ခုတည္းသာဝယ္၍မရနုိင္။ ထုိေၾကာင့္ စည္ဘီယာခြက္တြင္ အၿမဳတ္ႏွင့္ အရည္ အတူရွိသည္။ ေသာက္သူအတြက္အက်ိဳးမရွိေသာ္လည္း ေရာင္းသူက အရည္ေကာ၊ အၿမဳတ္ကိုပါ ထည့္၍ေပးရသည္။

ထုိအတူပင္ Active Power ကုိသာ ေမာ္တာအသံုးၿပဳသူမ်ားက လုိအပ္ေသာ္လည္း လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုပ္လုပ္သူမ်ားက (Utility Company) မ်ားက Active Power ႏွင့္ Reactive Power ႏွစ္ခုေပါင္းၿဖစ္သည့္ Total Power ကို ေရာက္ေအာင္ပို့ေဆာင္ေပးရသည္။ Reactive Power သည္ Power Transmission ႏွင့္ Distribution System မ်ားအတြက္ Extra Load ကို ၿဖစ္ေစသည္။ ေကဘယ္ၾကိဳးမ်ားႏွင့္ ထရန္စေဖာ္မာ မ်ားကိုလည္း Total Power အလုိအပ္ခ်က္အတိုင္းၿပဳလုပ္ထားေပးရသည္။ Power Factor နည္းသည့္ သို့ ညံ့သည့္ ေမာ္တာမ်ားအတြက္ Utility Company က Total Power ပိုေပးရသည္။ (ရသည့္ Active Power မွာ အတူတူပင္ၿဖစ္ေသာ္လည္း)။ ထုိေၾကာင့္ ၀.၈ ထက္နည္းသည့္ Power Factor ရွိေသာ consumer မ်ားကို Utility Company က ဒဏ္ေၾကးေပးေဆာင္ေစသည္။

ေမာ္တာတြင္ရွိသည့္ (number of poles) ပိုးလ္ မ်ား နည္းေလေလ၊ ေမာ္တာ ၏ Power Factor မ်ား ေလေလ သို့ေကာင္းေလေလၿဖစ္သည္။
(number of poles) ပိုးလ္ မ်ား နည္းေလေလ၊ အပတ္ေရႏွဳန္(Speed) မ်ားေလေလၿဖစ္သည္။
ေမာ္တာ ၏ loading % မ်ားေလေလ Power Factor မ်ား ေလေလ သို့ေကာင္းေလေလၿဖစ္သည္။ ေမာ္တာ၍ အပတ္ေရႏွဳန္(Speed) မ်ားေလေလ Power Factor ေကာင္းေလေလၿဖစ္သည္။ ထုိေၾကာင့္ Speed မ်ားသည့္ ေမာ္တာအတြက္ Power Factor ေကာင္းရန္လုိအပ္ေသာ Capacitor အရြယ္အစားမွာ ေသးငယ္ေလ့ရွိသည္။

ထုိေၾကာင့္ over sized ေမာ္တာမ်ားတြင္ Power Factor ညံ့သည္ကိုေတြ ရေလ့ရွိသည္။ ေမာ္တာကိုမည္သည္ဝန္ႏွင္မွ်ခ်ိတ္ထားၿခင္းမရွိသည့္အခ်ိန္(no load) တြင္ ေမာ္တာသံုးစြဲသည့္ current မွာ အလြန္မ်ားသည္ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ active load လံုးဝမရွိဘဲ Reactive load သာရွိေသာ ၿဖစ္သည္။

 

 

 

ေမာ္တာသည္ Active Power (True Power )ကို သာ အသံုးၿပဳေသာ္လည္း လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုပ္လုပ္သည့္ Company သည္ Apparent Power ကို လံုေလာက္ေအာင္ရေအာင္ ၿပဳလုပ္ေပးထားရသည္။ တနည္း Reactive Power ႏွင့္ Active Power (True Power ) တုိ့ႏွစ္ခုေပါင္းအတြက္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးပို့ရသည္။ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုပ္လုပ္သည့္ Company သည္ Apparent Powerအတြက္ပါ Generation, Transmission ႏွင့္ Distribution Sysmtem မ်ားအတြက္ အကုန္အက်ခံထားရေသာေၾကာင့္ Power Factor နိမ့္ေသာ အသံုးၿပဳသူမ်ားကို ဓါတ္အားခ ပိုမုိေကာက္ခံေလ့ရွိသည္။

Poles မ်ား သည့္ AC indcution ေမာ္တာမ်ားသည္ Poles နည္းသည့္ ေမာ္တာမ်ားထက္ Power Factor နိမ့္သည္။ Poles မ်ားေလေလ Power Factorနည္းေလေလၿဖစ္သည္။

မည္သည္ေမာ္တာတြင္မဆို ေမာ္တာ Loading မ်ားေလေလ Power Factor မ်ား ေလေလၿဖစ္သည္။ Over size လုပ္ထားသည္ေမာ္တာမ်ားတြင္ Power Factorနည္းသည္ကို ထင္ရွားစြာေတြ ့နုိင္သည္။

 

Power Factor နည္းၿခင္း၏ အၿပစ္မ်ား

သံုးစြဲသူမ်ား၏ Power Factor နည္းၿခင္းေၾကာင့္ လုိသည္ထက္ပို၍ၾကီးမားေသာ Power Plant လုိအပ္သည္။

Overloading ၿဖစ္နုိင္ေၿခရွိသည္။

Power Factor နည္းၿခင္းေၾကာင့္ Current မ်ားမ်ားစီးရန္လုိအပ္သည္။ Current မ်ားမ်ားစီးၿခင္းေၾကာင့္ energy losses ပိုမ်ားသည္။

 

Power Factor ေကာင္းရန္နည္းလမ္းမ်ား

Capacitor ကို ေမာ္တာႏွင့္ Parallel တပ္ဆင္ၿခင္းေၾကာင့္ Reactive Power ကို ေလ်ာ့ခ်နုိင္သည္။ Reactive Power ကို ေလ်ာ့နည္းၿခင္းေၾကာင့္ Power Factor ပို ေကာင္းလာမည္။

Capacitor တပ္ဆင္ထားၿခင္းေၾကာင့္ Capacitorအတြင္း၍ရွိေသာ Capacitive current သည္ Power Supply ဘက္မွရွိေသာ Lagging inductive current ကို ေၿခဖ်က္နုိင္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ Capacitive current သည္ Leading Current ၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ Lagging inductive current ကို ေၿခဖ်က္နုိင္သည္။

Power Factor Correction

Static Correctioin ႏွင့္ Bulk Correction ဟု၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။

Static Power Factor Correction

ေမာ္တာမ်ား၏ Starter တုိင္းႏွင့္ Capacitor ကို ခ်ိတ္ဆက္ထားၿခင္းကို Static Power Factor Correction ဟုေခၚသည္။ မ်ားေသာအားၿဖင့္ အလြန္ၾကီးမားေသာေမာ္တာမ်ားတြင္အသံုးၿပဳေလ့ရွိသည္။ Line Losses ကို ေလ်ာ့ခ်ရန္အသံုးၿပဳေလ့ရွိသည္။ သတ္မွတ္ထားေသာ သီးသန့္ Load သို့ ေမာ္တာတစ္ခုကို တပ္ဆင္ရန္ၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ Capacitor size ကို အလြယ္ကူစြာ ေရႊးခ်ယ္နုိင္သည္။

 

Bulk Power Factor Correction

Capacitor မ်ားကို Distribution Board မ်ား၌တပ္ဆင္ၿပီး Starter မ်ားတစ္ခုစီမွ independently controlled လုပ္ၿခင္းမ်ိဳးကို Bulk Power Factor Correction ဟုေခၚသည္။

စုေပါင္းတပ္ဆင္ၿခင္းေၾကာင့္ ကုန္က်စရိတ္သက္သာသည္။ Lower cost per kVAR installation.

ေမာ္တာအေၿမာက္အမ်ားအတြက္ Autoatic switching ၿပဳလုပ္၍လည္းအသံုးၿပဳနုိင္သည္။

 

ဥပမာ ၁

Active Power ၁၀၀၀kW ရွိသည့္ ဆားကစ္တစ္ခုတြင္ line current သည္ 2000A ၿဖစ္ၿပီး line voltage သည္ 400V ၿဖစ္သည္။ Power Factor ကို 0.9 အထိတက္ရန္အတြက္ ထည့္ရမည့္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုးေသာ Capacitor ၏ kVAr rating ကို တြက္ပါ။

အေၿဖ 476 kVAr

ဥပမာ ၂

ဝန္ၿဖင့္ေမာင္းေနေသာ ေမာ္တာတစ္လံုး၏ Power Factor ကို သိရန္အတြက္ ေအာက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားကို တုိင္းတာရရွိထားပါသည္။ ထိုေမာ္တာ၏ Full Load Power Factor ကို ရွာပါ။

Motor Rated Power = 30kW ( From Catalogue)

Motor Efficiency = 88% ( From Catalogue)

Full Load Current = 58 A (measured by current clamp meter or tong meter)

Supply voltage = 400V (measured by multi-meter)

အေၿဖ = 0.85

ဥပမာ ၃

၁၀၀၀kW load အတြက္ Lagging Power Factor သည္ 0.8 ၿဖစ္သည္။ Apparent Power ႏွင့္ Reactive Power တို့ကိုရွာပါ။ Power Factor ကို 0.9 အထိေကာင္းရန္ တပ္ဆင္မည့္ Capacitor Bank ၏ kVAr တန္ဘိုးကိုရွာပါ။

အေၿဖ = 266

ေကာင္းထက္ညြန့္

Motor ႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ ACMV Lecture မ်ား (8 Lectures)
1 AC Induction Motor Motor Losses-လွ်ပ္စစ္ေမာ္တာ၏ စြမ္းအင္ဆံုးရွဳံးမွ Read
2 AC Induction Motor Energy Saving from Motor Efficiency Read
3 AC Induction Motor Motor Speed and Slip Read
4 AC Induction Motor Understanding motor nameplates Read
5 AC Induction Motor Estimation of Motor Loading Read
6 AC Induction Motor Power Factor Read
7 AC Induction Motor Supply Voltage to Motor Read
8 AC Induction Motor Insulation, Service Facotr and Enclosures Read
   

www.acmv.org - Air Conditioning and Mechanical Ventilation for Young Myanmar Engineers

To download all ACMV lecuters in PDF format