To download all ACMV lecuters in PDF format
www.acmv.org
 
HOME
eBooks
FORUM
Lecture
Refrigeration > Electric Driven Refrigeration Machine > Refrigeration (Vapor-compression cycle) အေၾကာင္း > > www.acmv.org
Refrigeration > Electric Driven Refrigeration Machine > Refrigeration (Vapor-compression cycle) အေၾကာင္း >


Untitled Document

Refrigeration (Vapor-compression cycle) အေၾကာင္း

Refrigeration ဆိုသည္မွာ အပူ (sensible heat သို့ latent heat) ကို ဖယ္ထုပ္ၿခင္း သို့ ေအးေအာင္ၿပဳလုပ္ၿခင္း ကိစၥၿဖစ္သည္။ ထုိသုိ့ အပူ ဖယ္ထုပ္ရန္သို့ ေအးေအာင္လုပ္ရန္အတြက္ စြမ္းအင္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး လုိအပ္သည္။ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ (Electical Energy)သို့ အပူစြမ္းအင္(Thermal Energy) ကို အသံုးၿပဳနုိင္သည္။

SensibleHeat ဥပမာ -- Air Con သမားမ်ားအတြက္ အေကာင္ဆံုးဥပမာမွာ 54 F ၿဖင့္ Building မွ ၿပန္လာေသာ Return chilled water ကို 44 F သို့ေရာက္သြားေအာင္ Chiller က လုပ္ေပးၿခင္းၿဖစ္သည္။

Latent Heat ဥပမာ-- 32 F အပူခ်ိန္ရွိေသာေရမွ latent heat ကို ဖယ္ထုပ္ၿပီး 32 F အပူခ်ိန္ရွိေသာ ေရခဲအၿဖစ္သို့ေရာက္ေအာင္ Phase ေၿပာင္းၿဖစ္လုိက္ၿခင္းသည္လည္း Refrigeration ၏ လုပ္ငန္းပင္ၿဖစ္သည္။

 

Vapor-compression cycle ႏွင့္ Vapor absorption cycle တုိ့မွာ refrigeration cycle မ်ားၿဖစ္ၾကသည္။ Thermodynamic cyclesဟုလည္းေခၚသည္။

   

Refrigeration ဆုိသည့္ လုပ္ငန္းရပ္ၿဖစ္ေၿမာက္ရန္ ေအာက္ပါ တုိ့လုိအပ္ပါသည္။
What is required to make a refrigeration unit?
1) Compressor (ကြန္ပရက္စာ)
2) Condenser (ကြန္ဒန္စာ)
3) Expansion device (Expansion ကိရိယာ)
4) Evaporator (အီဗာပိုေရတာ)
5) Refrigerant (Refrigerant) တုိ့ၿဖစ္သည္။

 

Compressor (ကြန္ပရက္စာ)
Refrigerant ကို compress လုပ္ ေသာေၾကာင့္ compressor ဟုေခၚသည္။
Compressor (ကြန္ပရက္စာ)သည္ Refrigeration System တစ္ခုတြင္ အေရးအၾကီးဆံုးအစိတ္အပိုင္းၿဖစ္ ၿပီး အဓိက လုပ္ငန္းႏွစ္ခုကိုလုပ္ေဆာင္သည္။

1) To circulate the refrigerant around the system. Refrigerant (Vapor သို့ Liquid ) ကို Refrigeration System လံုးတြင္ လည္ပတ္သြားေနေအာင္ လုပ္ေပးရသည္။
2) Refrigeration Systemတြင္ Compressor (ကြန္ပရက္စာ)အားလံုးသည္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ (Electical Energy)ကိုသံုး၍ ဖိအားနိမ့္သည္ (Low Pressure Refrigerant vapor )ကို ဖိအားၿမင့္သည္ (High Pressure Refrigerant vapor ) အၿဖစ္သို့ေရာက္ေအာင္ဖိသိပ္ေပးသည္။ ။

Vapor အေၿခအေန မွ Liquid အေၿခအေန ေၿပာင္းသည္ Process ကို Condensation Process ဟုေခၚသည္။ Refrigerant၏ Vapor အေၿခအေနမွ Liquid အေၿခအေနသို့ ေၿပာင္းေအာင္လုပ္သည့္ ေနရာ သို့ ပစၥည္းကိရိယာကို condenser ဟုေခၚသည္။

Condenser

condenser ၏ အဓိကတာဝန္မွာ High pressure refrigerant vapor မွ အပူမ်ား (sensible and latent heat) ကို ဖယ္ထုပ္ရန္ၿဖစ္သည္။ ထုိသို့ High pressure refrigerant vapor မွ အပူမ်ား ထြက္သြားသည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္ High pressure refrigerant vapor မွ high pressure liquid အၿဖစ္သုိ့ေၿပာင္းသြားသည္။ Condenser သည္ အပူခ်ိန္ၿမင့္သည့္ High Temperature refrigerant မွ အပူခ်ိန္နိမ့္သည့္ Low Temperature atmosphere ဆီသုိ့ Heat ကို Transfer ၿဖစ္သြားေအာင္ ၿပဳလုပ္ေပးသည့္ Heat Exchange တစ္မ်ိဳး ၿဖစ္သည္။Ambient Temperature ရွိသည့္ ပတ္ဝန္းက်င္သို့ Heat ကို Rejeaction လုပ္သည္ဟုလည္းေခၚသည္။ Refrigeration System တစ္ခုတြင္ ေလ(Air)ကို လည္ပတ္ေစၿပီး condenser မွ Heat ကို Rejeactလုပ္လွ်င္ Air Cooled ဟုေခၚၿပီး ေရ(Water)ကို လည္ပတ္ေစၿပီး condenser မွ Heat ကို Rejeactလုပ္လွ်င္ Water Cooled ဟုေခၚသည္။

The expansion device သည္ throttling device or orifice ၿဖစ္သည္။ condenser မွ high pressure liquid သည္ mixture of low pressure vapor and liquid ၿဖစ္ေအာင္ expansion device ကၿပဳလုပ္ေပးသည္။

Evaporator

အရည္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးသည္ အပူခ်ိန္တိုးလာသည့္အခါ အေငြ ့မွဳန့္ငယ္ကေလးမ်ားအၿဖစ္သို့ေၿပာင္းလဲသြားသည့္ၿဖစ္စဥ္ကို Evaporation ဟုေခၚသည္။ Refrigeration System တစ္ခုတြင္ refrigerant ကို အပူစုပ္ယူကာ refrigerant vapor အၿဖစ္သို့ေရာက္ေအာင္ ေၿပာင္းလဲေစသည့္ ကိရိယာကို evaporator ဟုေခၚသည္။ Evaporator သည္ Heat Exchange တစ္မ်ိဳး ၿဖစ္သည္။ Evaporator သည္ refrigerant ႏွင့္ ေအးေအာင္လုပ္ၿခင္းခံရမည္အရည္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး (Cooling Medium) အၾကားတြင္ Heat Exchange ၿဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးသည္။ အပူသည္ ၿမင့္ရာမွ နိမ့္ရာသုိ့သာ စီးဆင္းသည္။ ထုိေၾကာင့္ အပူခ်ိန္ၿမင့္သည့္ (ေအးေအာင္လုပ္ၿခင္းခံရမည္အရည္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး) မွ အပူသည္ အပူခ်ိန္နိမ့္သည္ refrigerant သို့ စီဆင္းသြားသည္။ refrigerant မွ အပူမ်ားကို စုပ္ယူသြားသည္ ဟုလည္းေၿပာဆုိေလ့ရွိသည္။

What are Refrigerants?

အပူခ်ိန္ေၿပာင္းသည့္ အေလွ်ာက္ liquid state မွ vapour state ေၿပာင္းနုိင္သည့္ substance တုိင္းကို Refrigerants ဟုသတ္မွတ္နုိင္သည္။ သင္ေလွ်ာ္သည့္ operating temperatures ႏွင့္ pressures မ်ားရွိသည့္ substanceမ်ားကို Refrigerants အၿဖစ္အသံုးၿပဳၾကသည္။

Building Air Conditioning System မ်ားအတြက္ R-11, R-123,R-12,R-134a ႏွင့္ R-22 တုိ့ကို Refrigerants အၿဖစ္အသံုးၿပဳၾကသည္။

Boiling points at atmospheric pressure (14.7PSIA)
R-11 = + 75F
R-123 = + 82F
R-12 = - 21F
R-134a = - 15F
R-22 = - 41F

 

   

 

Refrigeration System တစ္ခု အလုပ္လုပ္ပံု.

ပံုးတစ္ခုအတြင္း မွ R22 Refrigerant မ်ားကို Flow ကို လုိအပ္သလုိထိန္းခ်ဳပ္ရန္ Valve တပ္ဆင္ၿပီး Coil တစ္ခုအတြင္းသို့ၿဖတ္စီးေစလုိက္ပါ။ ထုိေနာက္ပူေႏြးေသာ (Warm Air) ကို Coil အတြင္းသုိ့မွဳတ္လုိက္လွ်င္ Coil အတြင္း၌ ရွိေသာ Liquid Refrigerant သည္ ေလ၏ အပူမ်ားကို စုပ္ယူၿပီး Refrigerant ၏ Boiling Temperature သို့ေရာက္ရွိကာ စတင္၍ Refrigerant Vapor အၿဖစ္သုိ့ေၿပာင္းလဲသြားသည္။

   

ေရသည္ atmospheric pressure (14.7 psia [0.10 MPa]) ၌ အပူခ်ိန္ 212°F [100°C] တြင္ ဆူပြက္ၿပီး အေငြ ့ပ်ံသည္ (boils and evaporates). သို့ ေသာ္ ေရ၏ pressure ကို (14.7 psia [0.10 MPa])ထက္ၿမင့္ေအာင္ၿပဳလုပ္လုိက္လွ်င္ ထို pressure ၿမင့္ေသာ ေရသည္ 212°F [100°C] ထက္အနည္းငယ္ၿမင့္သည့္တုိင္ေအာင္ ေရဆူၿခင္း အေငြ ့ပ်ံၿခင္း မၿဖစ္ေတာ့ေပ။ ဖိအားၿမင့္ေနခ်ိန္တြင္ (higher pressure) ေရေမာ္လီက်ဴးမ်ားသည္ အလြန္ေကာင္းေသာ အင္အား ၿဖင့္အခ်င္းခ်င္းဆြဲငင္ထားၾကသည္။ Refrigerant တစ္မ်ိဳးစတင္ ဆူပြက္သည့္ အပူခ်ိန္ကို Boiling Temperature ဟုေခၚသည္။

At a given pressure, the temperature at which a liquid will boil into a vapor is the same temperature at which the vapor will condense back into a liquid.

   

အထက္ပါ ဂရပ္သည္ R-22 ၏ the pressures and corresponding temperatures တို့တြင္ boil ၿဖစ္ၿခင္း ႏွင့္ condenses ၿဖစ္ၿခင္းတုိ့ကို ေဖာ္ၿပသည္။

85 psia [0.59 MPa] ဖိအားတြင္ the liquid R-22 သည္ အပူခ်ိန္ 41.2°F [5.1°C] ၌ဆူပြက္သည္ သို့ boil ၿဖစ္သည္။

ဥပမာ Compressor သည္ R-22 refrigerant vapor ကို 280 psia [1.93 MPa] ဖိအားေရာက္ေအာင္ၿပဳလုပ္ထားပါက vapor သည္ အပူခ်ိန္ 121.5°F [49.7°C] တြင္ liquid အၿဖစ္သုိ့ condense ၿဖစ္လာလိမ့္မည္။

In order to condense the refrigerant vapor at this higher temperature, a
substance at a temperature less than 121.5°F [49.7°C] is needed. Ambient air or water is generally available at temperatures less than this.

 

 


Refrigeration ႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ ACMV Lecture မ်ား (2 Lectures)
1 Electric Driven Refrigeration Machine Water Cooled Centrifugal Chiller ၏ Tech Data မ်ား Read
2 Electric Driven Refrigeration Machine Refrigeration (Vapor-compression cycle) အေၾကာင္း Read
   

www.acmv.org - Air Conditioning and Mechanical Ventilation for Young Myanmar Engineers

To download all ACMV lecuters in PDF format