To download all ACMV lecuters in PDF format
www.acmv.org
 
HOME
eBooks
FORUM
Lecture
Energy Saving > Energy Saving Bill > Understanding on Energy Bill > > www.acmv.org
Energy Saving > Energy Saving Bill > Understanding on Energy Bill >


Untitled Document

Understanding on Energy Bill

စက္မွဳ၊ လွ်ပ္စစ္ အင္ဂ်င္နီယာတစ္ေယာက္ေနၿဖင့္ စြမ္းအင္(Energy) ႏွင့္ စြမ္းအင္ႏွဳန္း(Energy Price/Charge)ေတြကို နားလည္ရန္လုိအပ္ပါသည္။ မည္သည့္စြမ္းအင္မွ အလကားမရလုိ မည္သည့္ စက္မွလည္း စြမ္းအင္ကို အသံုးမၿပဳဘဲေမာင္းမရပါ။



Energy Bill သို့ စြမ္းအင္(Energy)၏ ႏွဳန္းေတြကို နားလည္ရန္ electricity Generation and electrical distribution ေတြအေၾကာင္းကို နားလည္ရန္လုိအပ္သည္။
ရနုိင္သည္ စြမ္းအင္အရင္းအၿမစ္မ်ား(Available Resources) မွ နည္းေပါင္းမ်ားစြာၿဖင့္ လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္ကို ထုပ္ယူနုိင္ပါသည္။

၁။ ႏ်ဴကလီးယား လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္Nuclear Power
၂။ ေရအားလွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ Hydro Power
၃။ သဘာဝဓါတ္ေငြ ့လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ Natural Gas Power
၄။ ေက်ာက္မီးေသြး လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ Coal
၅။ ဒီဇယ္လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ Diesel Power
၆။ ေနလွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္ Solar Power
၇။ ေလအား လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္ Wind Power

Generation လုပ္သည့္နည္းကိုမူတည္ ၍ ရရွိသည့္ စြမ္းအင္ပမာဏ (Amount of Energy) ႏွင့္ ကုန္က်ေငြ(Cost) လည္းကြဲၿပားပါသည္။ Generation Plant မ်ား၏ တည္ရွိရာေနရာသည္ ရနုိင္သည္ စြမ္းအင္အရင္းအၿမစ္မ်ား(Available Resources) အေပၚတြင္မူတည္သည္။ ထုပ္ယူရရွိသည့္ လွ်ပ္စစ္ကို တစ္ေနရာမွ အသံုးၿပဳမည့္တစ္ၿခားေနရာသို့ေရာက္ရန္ electrical distribution သို့ electrical distribution Network မ်ားၿဖင့္ ပို့ေဆာင္ရပါသည္။High Voltage Transmission လုိင္းမ်ားၿဖင့္တစ္ေနရာမွတစ္ေနရာသို့ေရာက္ေအာင္ပို့ေဆာင္ရပါသည္။ အသံုးၿပဳမည့္ေနရာေဒသသုိ့မဟုတ္ အသံုးၿပဳမည့္ေနရာေဒသအနီးသို့ေရာက္ရွိသည့္အခါ လုိအပ္သည့္ Voltage သို့ ခ်ယူသည္။

Electric Rate Structure

Electricity Cost ထဲမွာ

Power Cost ( Fuel cost, Maintenance Cost etc..)
Transmission Line Cost
Substation Cost
Distribution Cost
Meter Cost
Administrative Cost စသည့္ ကုန္က်ေငြမ်ားပါဝင္သည္။

အထက္ပါ Cost မ်ားကို သံုးစြဲသူမ်ားအား Administrative/Customer Charge,Energy Charge and Demand Charge ဟု၍ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားခေတာင္းခံလႊာတြင္ အၾကမ္းအားၿဖင့္ခြဲၿခားသတ္မွတ္ၿပီးေတာင္းခံသည္။

Administrative/Customer Charge
Administrative/Customer Charge သည္ သံုးစြဲသူအားတပ္ဆင္ေပးထားရသည္မီတာ၊ မီတာလာဖတ္သူ၏လုပ္အားခ၊ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားခေတာင္းခံလႊာေပးပို့ခ၊ စသည္တုိ့အတြက္ Charge လုပ္ေသာ ေငြပမာဏၿဖစ္သည္။

Energy Charge

Energy Charge သည္ သံုးစြဲလုိက္သည့္ Actual amount of electricity ၿဖစ္ၿပီး ကီလုိဝပ္အာဝါ kilowatt-hours (kWh) ၿဖစ္သည္။ ထုိ Energy Charge ေငြပမာဏသည္ ထုပ္လုပ္သည့္ Electrical Generation ၏ အမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္သည္။ Electrical Generation အတြက္ ကုန္က်သည္ ေငြ၏ ပ်မ္းမွ် ေငြပမာဏၿဖစ္ၿပီး တစ္ယူနစ္ kilowatt-hours (kWh) အတြက္ ပ်မ္းမွ် တြက္ခ်က္ထားၿခင္းၿဖစ္သည္။ The energy charge is based on average cost.

Demand Charge

Demand Charge သည္ သံုးစြဲသူ အတြက္ လံုေလာက္ေသာ Facility ( Instantaneous Max kW ရရွိရန္ Cable, Transformer size, စသည္) တုိ့ကို ေပးထားရေသာေၾကာင့္ေတာင္းခံသည့္ ေငြပမာဏၿဖစ္သည္။ Demand Charge ကို Residential ႏွင့္ small commercial customer အတြက္ သီးသန့္မေဖာ္ၿပဘဲ Energy Charge ထဲတြင္ေပါင္း၍ ေတာင္းခံသည္။

Demand Charge အေၾကာင္းကို ပိုမိုရွင္းလင္းစြာနားလည္နုိင္ရန္ေအာက္ပါ ဥပမာၿဖင့္ေလ့လာပါ။

စက္ရုံ A စက္ရုံ B
စက္ရုံ A သည္ 20 kW လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ကို ၁နာရီသံုးလွ်င္ 20 kilowatt hours (kWh) သံုးသည္မည္၏။ထုိေၾကာင့္ တၿခားေသာ စက္ရုံ B သည္ 2 kW လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ကို ၁၀နာရီသံုးလွ်င္ 20 kilowatt hours (kWh) သံုးသည္မည္၏။ထုိေၾကာင့္
Energy Comsuption = 20 kW x 1 hour = 20 kWh Energy Comsuption = 20 kW x 1 hour = 20 kWh
Demand = 20 kW Demand = 2 kW
အထက္ပါစက္ရုံႏွစ္ခုသည္ Energy Comsuption=20 kWhတူညီၾကေသာ္လည္း Demand kW မွာ မတူၾကေပ။
စက္ရုံ A လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားခေတာင္းခံလႊာ စက္ရုံB လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားခေတာင္းခံလႊာ
Energy Charge = 20 kWh x 1$ per kWh = 20$ Energy Charge = 20 kWh x 1$ per kWh = 20$
Demand Charge = 20 kW x 5$ per kW = 100$ Demand Charge = 2 kW x 5$ per kW = 10$
Total Charge= Energy Charge + Demand Charge = 120$ Total Charge = Energy Charge + Demand Charge = 20$

အမွန္တကယ္အသံုးၿပဳေသာ စြမ္းအင္မွာ kWh အားၿဖင့္ တူညီေသာ္ၿငားလည္း အသံုးၿပဳသည္ Instantaneous Maximum kW မွာ မတူၾကေပ။ ထုိ Instantaneous Maximum kW အတြက္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေရာင္းေသာ Company မ်ားသည္ ေငြမ်ားစြာ အကုန္ခံ၍ ရင္ႏွီးထားရသည္။ ထုိေၾကာင့္ Demand Charge အေနႏွင့္ေတာင္းခံၿခင္းၿဖစ္သည္။ တစ္လအတြင္း အၿမင့္ဆံုးအသံုးၿပဳသည့္ highest demand recorded kW ကို Demand Charge အၿဖစ္ေတာင္းခံသည္။

Why are the bills so different?
The actual energy (kWh) used is the same. The difference between the bills is based entirely on the
highest demand recorded during any given 15-minute period that month.

Power Factor and Reactive Power

Billed Demand = Actual Metered Demand x

Base Power Factor

----------------------------

 
Actual Power Factor  

where the base power factor = 0.80

အထက္ပါ ပံုေသနည္းတြင္ the based power factor = 0.80 ဆုိသည္မွာ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေရာင္းသည့္ company ႏွင့္ သံုးစြဲသည့္ company တုိ့နားလည္မွဳယူထားသည့္ သို့ လက္ခံနုိင္သည့္ power factor = 0.80 ၿဖစ္သည္။ အကယ္ ၍သံုးစြဲသည့္ company သည္ the based power factor = 0.80 ထက္ပို က်ဆင္းသြားပါက ဒဏ္ေၾကးေပးေနႏွင့္ ေပးေဆာင္ရမည္။ Should be penalized for power factor of less than 0.80. တနည္း Actual Power Factor သည္ the base power factor = 0.80 မ်ားသြားလွ်င္ Billed Demand ၏ ပမာဏသည္ ပိုမ်ားသြားမည္ၿဖစ္သည္။

Billing demand is measured in kVA instead of kW. Demand ခေတာင္းခံရန္အတြက္ တုိင္းသည္ ယူနစ္မွ kVA ၿဖစ္သည္။ kVA သည္ လွ်ပ္စစ္ထုပ္လုပ္သူမွ ေပးလုိက္ရသည့္ စြမ္းအင္ၿဖစ္သည္။ သုိေသာ္ အသံုးၿပဳသူရရွိလုိက္သည့္ စြမ္းအင္ပမာဏ မဟုတ္ေပ။ ပံုတြင္ေဖာ္ၿပထားသည့္ True Power (kW) မွာလွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားကို အသံုးၿပဳသူ အမွန္တကယ္ရွိသည့္ Work Done ၿဖစ္သည့္စြမ္းအင္ၿဖစ္သည္။ Reactive Power ဆိုသည္မွာ ေမာ္တာမ်ားအတြင္းရွိ Magnetic Coil မ်ားမွ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအားကို Magnetic flex သုိ့ေၿပာင္းရန္လုိအပ္သည္ Power ၿဖစ္သည္။ Reactive Powerမွ Current ကို Magnetizing Current သို့ Reactive current ဟုေခၚသည္။ Magnetizing Current မရွိဘဲ Trasformer မွ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားသည္ ေမာ္တာ (Induction Motor) ဆီသို့ မစီးဆင္းသြားနုိင္ေပ။ Reactive Power၏ ယူနစ္မွာ kVAR သို့ kilovoltamperes reactive ၿဖစ္သည္။

Reactive Power မ်ားၿခင္းသည္ Power Factor မေကာင္းၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။ Power Factor ေကာင္းေအာင္လုပ္ၿခင္း၊ တနည္း Reactive Power နည္းေအာင္လုပ္ၿခင္းၿဖင့္ (True Power (kW) ကို လည္း ပံုမွန္အတုိင္းသံုးစြဲၿပီး) Energy Bill အတြက္ ေပးရသည့္ေငြကို ေလ်ာ့ခ်နုိင္သည္။

Power Factor ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစရန္ Capacitor မ်ားကို ေမာ္တာႏွင့္Parallel တပ္ဆင္ နုိင္ပါသည္။ အထက္ပါပံုတြင္ ၿပထားသည္ Before and After Adding Capacitor Diagram မ်ားသည္ ေမာ္တာမ်ားမွ ရသည့္ Diagram မ်ားၿဖစ္သည္။ မီးေခ်ာင္း၊ မီးသီးႏွင္ တစ္ၿခားေသာ လွ်ပ္စစ္ ပစၥည္းမ်ားအတြက္မဟုတ္ပါ။

လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားသံုးစြဲသူမ်ားအား အတန္းအစားခြဲ၍ ေငြေၾကးေကာက္ခံၿခင္း

က) Residential Customer Class
လူေနအိမ္မ်ား ႏွင့္ တုိက္ခန္းမ်ား သည္ Residential Customer Class တြင္ပါဝင္ၾကသည္။

ခ) Commercial Customer Class

အေသးစားစက္မွဳလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အိမ္တြင္းစက္မွဳလုပ္ငန္းမ်ား သည္ Commercial Customer Class တြင္ပါဝင္ၾကသည္။

ဂ) Small Industrial Customer Class
အငယ္စား စက္ရုံမ်ား သည္ Small Industrial Customer Class တြင္ပါဝင္ၾကသည္။

ဃ) Large Industrial Customer Class
အၾကီးစားစက္ရုံမ်ား ႏွင့္ စက္ရုံငယ္မ်ားစုေပါင္းထားေသာ စက္မွု၊လက္မွဳ ရုံမ်ားသည္ Large Industrial Customer Class တြင္ပါဝင္ၾကသည္။

အထက္ပါဇယားအရ Residential ႏွင့္ Commercial Customer မ်ားအား Demand Charge ကုိ တုိက္ရုိက္မေတာင္းခံေပ။ သို့ေသာ္ Consumptioin kWh အေပၚတြင္ ထည့္သြင္းေတာင္းခံသည္။

 

Residential Customer အား ေအာက္တြင္ ေဖာ္ၿပထားသည့္အတုိင္း On-Peak Energy ႏွင့္ Off-Peak Energy ဟုအသံုးၿပဳသည့္ အခ်ိန္ႏွင့္ ၿပကၡဒိန္လေပၚတြင္မွုတည္၍ ေတာင္းခံသည္။

 

Service Level ႏွင့္ လည္းခြဲၿခားသတ္မွတ္ၿပီး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားခ ေတာင္းခံသည္။

 

ေကာင္းထက္ညြန့္

Energy ႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ ACMV Lecture မ်ား (6 Lectures)
1 Energy Efficiency Energy Efficiency Index (EEI) Read
2 Energy Efficiency Energy Efficiency - kW/ton, COP and EER Read
3 Energy Saving Guide Line Energy Smart Office Read
4 Energy Saving Guide Line Energy Smart Hotel Read
5 Energy Saving Bill Understanding on Energy Bill Read
6 Air Conditioning Systems Approach Temperature Read
   

www.acmv.org - Air Conditioning and Mechanical Ventilation for Young Myanmar Engineers

To download all ACMV lecuters in PDF format