To download all ACMV lecuters in PDF format
www.acmv.org
 
HOME
eBooks
FORUM
Lecture
Air Conditioning and Mechanical Ventilation System (Vol. 1) > Chapter-2 (Part 2 of 3) > Understanding Psychrometrics (Part 2 of 3) > > www.acmv.org
Air Conditioning and Mechanical Ventilation System (Vol. 1) > Chapter-2 (Part 2 of 3) > Understanding Psychrometrics (Part 2 of 3) >


Chapter-2 Understanding Psychrometrics (Part 2 of 3) Fundamental and BasicConcept

Chapter-2 Understanding Psychrometrics (Part 2 of 3)

Contents

၂.၅.၇ ေလတစ္ယူနစ္၏ ထုထည္(Specific Volume) 1

၂.၅.၈ ေလမွ သိုေလွာင္ထားသည့္ အပူစြမ္းအင္(Enthalpy) လုိင္းမ်ား 2

၂.၆ Sensible Heat ေျပာင္းလဲျခင္း(Cooling ႏွင့္ Heating) 4

၂.၇ Latent Heat ေျပာင္းလဲျခင္း (Humidification ႏွင့္ Dehumidification) 5

၂.၈ Sensible ႏွင့္ Latent Process ႏွစ္မ်ိဳး တစ္ၿပိဳက္နက္ ျဖစ္ေပၚျခင္း 9

၂.၉ Air Mixing Process

 

၂.၅.၇ ေလတစ္ယူနစ္၏ ထုထည္(Specific Volume)

ပံု ၂-၃၈ Constant Enthalpy လုိင္းမ်ား

ပံု ၂-၃၉ Constant specific volume လုိင္းမ်ား

Specific volume ဆုိသည္မွာ ေျခာက္ေသြ႔သည့္ ေလ(dry air) အေလးခ်ိန္ တစ္ယူနစ္သည္ ထုထည္(volume) မည္မ်ွႏွင့္ ညီသည္ကို ေဖာ္ျပသည္။ Specific volume ၏ SI ယူနစ္ သည္ m3/kg ျဖစ္ သည္။ ေျခာက္ေသြ႔သည့္ေလ(dry air) အေလးခ်ိန္ တစ္ကီလုိတြင္ ရွိသည့္ ထုထည္(volume)ကို ကုဗမီတာ (m3)ျဖင့္ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။ Specific volume ၏ IP ယူနစ္ သည္ ft3/lb ျဖစ္သည္။ ေျခာက္ေသြ႔သည့္ေလ(dry air) အေလးခ်ိန္ တစ္ေပါင္တြင္ ရွိသည့္ ထုထည္(volume)ကို ကုဗေပ(ft3)ျဖင့္ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။

Specific volume လုိင္းမ်ားသည္ ဘယ္ဘက္သုိ႔ ေစာင္းေနသည့္ လုိင္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ Specific volume လုိင္း ႏွင့္ constant enthalpy line လုိင္း ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးသည္ ဘယ္ဘက္သုိ႔ ေစာင္းေနသည့္ လုိင္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ specific volume လုိင္းမ်ားသည္ ပို၍ မတ္ေဆာက္ၾကသည္။ မွား၍ မဖတ္မိေစရန္ သတိျပဳသင့္သည္။

Psychrometric chart ေပၚတြင္ ညာဘက္အပုိင္းသုိ႔ ေရာက္ေလ Dry Bulb မ်ားေလ (ပိုပူေလ) ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ညာဘက္၌ ရွိသည့္ specific volume လုိင္းမ်ားသည္ specific volume တန္ဖုိး ပိုျမင့္ ၾကသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ေလသည္ ပူလ်ွင္ ပြလာေသာေၾကာင့္ အေလးခ်ိန္ တူေသာ္လည္း ထုထည္ ပိုမ်ားျခင္း ျဖစ္သည္။

ဥပမာ- မီးဖုိ(furnace)တစ္ခု အတြင္းသုိ႔ ဝင္ေရာက္လာသည့္ ေလ(combustion air)၏ အပူခ်ိန္သည္ 80°F Dry Bulb ႏွင့္ 23% RH ျဖစ္လ်ွင္ ထုိေလ၏ ထုထည္(specific volume) မည္မ်ွျဖစ္သည္ကို ရွာပါ။ ပံုတြင္ ျပထားသည့္အတိုင္း 80°F Dry Bulb ႏွင့္ 23% RH တုိ႔၏ ျဖတ္မွတ္(intersection point)ကိုရွာပါ။ ထုိေနာက္ ထုိျဖတ္မွတ္မွ specific volume ၏ တန္ဖုိးကို ဖတ္ယူႏုိင္သည္။

ပံု ၂-၄၀ Specific volume လုိင္း

ပံု ၂-၄၁ Specific volume လုိင္း

၂.၅.၈ ေလမွ သိုေလွာင္ထားသည့္ အပူစြမ္းအင္(Enthalpy) လုိင္းမ်ား

Enthalpy ၏ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ား အလြန္မ်ားျပားသည္။ အတိအက် အေသးစိတ္ ရွင္းျပရန္ ခက္ခဲလွသည္။ ဂ်က္အင္ဂ်င္၊ ဒုံးပ်ံအင္ဂ်င္တုိ႔၏ တြန္းကန္အား တြက္ခ်က္ရာမွ စ၍ အက္တမ္ႏွင့္ ေမာ္လီက်ဳးမ်ား ဓာတုေဗဒနည္းျဖင့္ ေပါင္းစပ္ျခင္း၊ ၿပိဳကြဲျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ အပူစြမ္းအင္ ပမာဏရရွိရန္ enthalpy ကို အေျခခံ၍ တြက္ခ်က္ၾကသည္။ 

Enthalpy ဆိုသည္မွာ thermodynamic system တစ္ခု ၏ စြမ္းအင္စုစုေပါင္း(total energy)ျဖစ္သည္။ စြမ္းအင္ စုစုေပါင္း(total energy)တြင္ internal energy လည္း ပါဝင္သည္။ Thermodynamic system  ဆုိသည္မွာ  မိမိေလ့လာမည့္ နယ္နမိတ္ကို ကန္႔သတ္ထားသည့္ အတိုင္းအတာ(control volume)တစ္ခု ျဖစ္သည္။ မိမိက တာဘုိင္(gas turbine)ကို ေလ့လာေနသည္ ဆုိလ်ွင္ တာဘုိင္(gas turbine)သည္ thermodynamic system တစ္ခု ျဖစ္သည္။ မိမိက ေရေမာ္လီက်ဴး၏ thermodynamic ကို ေလ့လာေနသည္ ဆုိလ်ွင္ ေရေမာ္လီက်ဴး သည္ မိမိ၏ thermodynamic system  တစ္ခု ျဖစ္သည္။

           Enthalpy ဆိုသည္မွာ thermodynamic potential ျဖစ္သည္။ Thermodynamic potential ဆိုသည္မွာ အရာဝတၳဳတစ္ခု သုိ႔မဟုတ္ system တစ္ခုက သိုေလွာင္ထားသည့္ အပူစြမ္းအင္ ျဖစ္သည္။ ေျခာက္ေသြ႔သည့္ေလ(dry air) မွ သိုေလွာင္ထားသည့္ enthalpy သည္ sensible heat ျဖစ္သည္။ ေရေငြ႔မ်ား (water vapor)သိုေလွာင္ထားသည့္ enthalpy သည္ latent heat သုိ႔မဟုတ္ sensible heat ႏွစ္မ်ိဳးစလံုး ျဖစ္ႏုိင္သည္။

မည့္သည့္ အရည္(liquid)ကိုမဆို အေငြ႔အျဖစ္သုိ႔ ေျပာင္းလဲရန္အတြက္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းအင္ကို “Enthalpies of Vaporization” ဟုသတ္မွတ္သည္။  ေရအျဖစ္မွ ေရေႏြးေငြ႔အျဖစ္သုိ႔ ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းအင္သည္  “Enthalpies of Vaporization of Water” ျဖစ္သည္။ အရည္ေပ်ာ္ႏုိင္ေသာ အစိုင္အခဲမ်ား (melting solids)ကုိ အရည္အျဖစ္သုိ႔ ေျပာင္းလဲရန္အတြက္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းအင္ကို “Enthalpies of Fusion” ဟု သတ္မွတ္သည္။

ေရခဲအျဖစ္မွ ေရ အျဖစ္သုိ႔ ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းအင္သည္ “Enthalpies of Fusion of Ice” ျဖစ္သည္။ System တစ္ခုအတြင္း ပါဝင္သည့္ အပူပမာဏ(heat content)ကို Enthalpy ဟုလည္းေခၚသည္။  ဓာတ္ျပဳျခင္း(chemical reaction) သုိ႔မဟုတ္ physical process အတြင္း ေျပာင္းလဲသြားသည့္ အပူပမာဏကို Enthalpy ဟုလည္းေခၚၿပီး ΔH သုိ႔မဟုတ္ Δh ျဖင့္ ေဖာ္ျပေလ့ရွိသည္။

ပံု ၂-၄၂ Enthalpy လုိင္း

ပံု ၂-၄၃ Enthalpy လုိင္း

Constant Enthalpy လုိင္းမ်ားသည္ constant Wet Bulb လုိင္းမ်ားႏွင့္ အနီးစပ္ဆံုးတူညီၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လိုင္းတစ္ေၾကာင္းတည္းကိုပင္ scale (Enthalpy scale ႏွင့္ Wet Bulb scale)ႏွစ္မ်ိဳးျဖင့္ ဖတ္၍ အသံုးျပဳၾကသည္။ အနည္းငယ္ေသာ အမွား(error)ရွိေသာ္လည္း မေျပာပေလာက္ေပ။ ေအာက္ပံု(၂-၄၄) တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ လုိင္းသည္ constant enthalpy လုိင္း ႏွင့္ Wet Bulb ကို ကုိယ္စားျပဳသည္။

Wet Bulb ၏တန္ဖုိးမ်ားကို ၁၀၀% RH လုိင္း အနီးတြင္ ေဖာ္ျပထားၿပီး Enthalpy ၏ တန္ဖုိးမ်ားကို Wet Bulb ၏ တန္ဖုိးမ်ား၏ အေပၚဘက္၌ ေဖာ္ျပထားသည္။ Enthalpy ၏ IP ယူနစ္(Unit)သည္ BTU/lb  ျဖစ္ၿပီး၊ SI ယူနစ္သည္  kJ/kg ျဖစ္သည္။

ပံု ၂-၄၄ Enthalpy လုိင္း

ပံု ၂-၄၅ Relative Humidity (%) လုိင္း

Dry Bulb ႏွင့္ Wet Bulb ျဖတ္မွတ္မွ Enthalpy တန္ဖိုးကို ဖတ္ယူႏုိင္သည္။

ဥပမာ - အပူခ်ိန္ 30°C Dry Bulb ႏွင့္ 65%RH ရွိေသာ ေလ၌ သိုေလွာင္ထားေသာ အပူစြမ္းအင္(Enthalpy) သည္ 75 kJ/kg ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ထုိေလသည္ 25°C သုိ႔ အပူခ်ိန္ က်ဆင္းသြားပါက သိုေလွာင္ထားေသာ အပူစြမ္းအင္(enthalpy)သည္ 58 kJ/kg ျဖစ္သည္။ 25°C Dry Bulb ႏွင့္ 65%RH ရွိေသာ ေလ၏ သိုေလွာင္ထားေသာ အပူစြမ္းအင္(Enthalpy)သည္ 58 kJ/kg ျဖစ္သည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ အပူခ်ိန္ 30°C Dry Bulb ႏွင့္ 65%RH ရွိေသာ ေလတစ္ကီလုိဂရမ္ကို  25°C Dry Bulb ႏွင့္ 65%RH သုိ႔ေရာက္ရွိရန္ (75-58=)17 kJ ခန္႔ ရွိေသာ အပူပမာဏကို ေလထဲမွ ဖယ္ထုတ္္ပစ္ရမည္။

ဥပမာ (IP ယူနစ္)34°F Dry Bulb ႏွင့္ 70% RH တုိ႔မွ ေလ၏ ဂုဏ္သတၱိမ်ားကို Psychrometric chart မွ ဖတ္ယူနည္းကို ေဖာ္ျပ ထားသည္။

 

 

ပထမဆင့္

Psychrometric chart ေပၚတြင္ Dry Bulb အပူခ်ိန္ လုိင္းမွ 34°C ေနရာတြင္ မ်ဥ္းမတ္ (vertical line) တစ္ေၾကာင္း ေထာင္ပါ။

 

 

ဒုတိယဆင့္

RHလုိင္း မ်ဥ္းေကြးမ်ားမွ 70% RH line ကို ရွာ၍ 34°F Dry Bulb အပူခ်ိန္လုိင္းႏွင့္ ျဖတ္ေသာ ေနရာတြင္ ျဖတ္မွတ္ (intersection point) တစ္ခုကို မွတ္သားပါ။

 

 

တတိယဆင့္

34°C Dry Bulb အပူခ်ိန္လုိင္း ႏွင့္ 70% Relative Humidity(RH) လုိင္း၏ ျဖတ္မွတ္ (intersection point)မွစ၍ Wet Bulb လုိင္းမ်ား ႏွင့္ ၿပိဳင္သည့္ မ်ဥ္းၿပိဳင္ တစ္ေၾကာင္း ဆြဲပါ။ Wet Bulb လုိင္း၏ တန္ဖုိးကို ဖတ္ယူပါ။

 

 

စတုတၳဆင့္

Dry Bulb အပူခ်ိန္ 34°F လိုင္းႏွင့္ Relative Humidity(RH) of 70% မွ ရေသာ Dry Bulb လုိင္း၊ Wet Bulb လုိင္း၊ Relative Humidity (RH) လုိင္း ႏွင့္ Dew Point လုိင္း မ်ားကို Psychrometric chart ေပၚတြင္ ေဖာ္ျပထား သည္။

 

၂.၆ Sensible Heat ေျပာင္းလဲျခင္း(Cooling ႏွင့္ Heating)

(က)

ေလထုထဲသို႔ အပူထည့္ျခင္း(heat add) သုိ႔မဟုတ္ အပူဖယ္ထုတ္ယူျခင္း(heat remove) ျဖစ္သည္။

(ခ)

အပူထည့္ျခင္း(heat add)ေၾကာင့္ ေလ၏ Dry Bulb အပူခ်ိန္ ျမင့္တက္လာသည္။ အပူဖယ္ထုတ္ယူျခင္း (heat remove)ေၾကာင့္ ေလ၏ Dry Bulb အပူခ်ိန္ က်ဆင္းသည္။

(ဂ)

ေလထုအတြင္းရွိ ေရေငြ႔ပါဝင္မႈ(water vapor content) ပမာဏသည္ ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိေပ။

(ဃ)

Process သည္ constant humidity လုိင္း တစ္ေလ်ွာက္တြင္သာ ျဖစ္ေပၚသည္။ ေလထုအတြင္းသုိ႔ အပူထည့္(heat add)လ်ွင္ ညာဘက္မွ ဘယ္ဘက္သုိ႔ သြားသည့္ sensible heating process ျဖစ္သည္။ Enthalpy တိုးလာသည္။ ေလထုထဲမွ အပူဖယ္ထုတ္(heat remove)လ်ွင္ ဘယ္ဘက္မွ ညာဘက္သို႔ သြားသည့္ sensible cooling process ျဖစ္သည္။ Enthalpy ေလ်ာ႔နည္းလာသည္။

Parameters

Sensible heating

(heat gain ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္)

Sensible cooling

(heat loss ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္)

Dry Bulb Temperature

မ်ားလာသည္။ (increases)

နည္းသြားသည္။ (decreases)

Enthalpy

မ်ားလာသည္။ (increases)

နည္းသြားသည္။ (decreases)

Humid Volume

မ်ားလာသည္။ (increases)

နည္းသြားသည္။ (decreases)

Wet Bulb Temperature

မ်ားလာသည္။ (increases)

နည္းသြားသည္။ (decreases)

Percentage Saturation

နည္းသြားသည္။ (decreases)

မ်ားလာသည္။ (increases)

Moisture Content

မေျပာင္းလဲပါ။ (constant)

မေျပာင္းလဲပါ။ (constant)

Dew Point Temperature

မေျပာင္းလဲပါ။ (constant)

မေျပာင္းလဲပါ။ (constant)

Vapor Pressure

မေျပာင္းလဲပါ။ (constant)

မေျပာင္းလဲပါ။ (constant)

၂.၇ Latent Heat ေျပာင္းလဲျခင္း (Humidification ႏွင့္ Dehumidification)

           ေလထုအတြင္းသို႔ ေရေငြ႔မ်ားဝင္ေရာက္သြားျခင္း(water vapor addition) ျဖစ္စဥ္ကို “Humidification” ျဖစ္စဥ္ ဟုေခၚသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေလထုက ေရေငြ႔မ်ားကုိ စုပ္ယူသယ္ေဆာင္သြားသည့္ ျဖစ္စဥ္ကို “Humidification” ျဖစ္စဥ္ဟု ေခၚသည္။ ေလထုထဲမွ ေရေငြ႔မ်ား(water vapor)ကို စြန္႔ထုတ္ပစ္ျခင္း(remove) ျပဳလုပ္လ်ွင္ ေရေငြ႔ဖယ္ထုတ္ျခင္း(dehumidification) ျဖစ္စဥ္ ဟုေခၚသည္။

 

ပံု ၂-၄၆ Humidification ႏွင့္ dehumidification

ပံု ၂-၄၇ Sensible heating ႏွင့္ sensible cooling process

လက္ေတြ႔ ျဖစ္စဥ္(process)မ်ားတြင္ အနည္းဆံုး ျဖစ္စဥ္(process)နွစ္မ်ိဳး မက ပါဝင္ၾကသည္။ Cooling ႏွင့္ dehumidifying ျဖစ္စဥ္သည္ cooling coil မ်ားတြင္ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိသည္။ Cooling ႏွင့္ humidifying ျဖစ္စဥ္သည္ air washer မ်ားတြင္ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိသည္။ Humidification နွင္႔ dehumidification ျဖစ္စဥ္ သေဘာတရား (concept)ကို နားလည္ရန္ လုိအပ္သည္။

ေရေငြ႔(water vapor)မ်ား ေလထဲသုိ႔ ေရာက္သြားျခင္းေၾကာင့္ humidification ratio တက္လာသည္။ Enthalpy လည္း တက္လာသည္။ Latent heat တန္ဖိုး ေျပာင္းလဲျခင္း ျဖစ္သည္။ ေလထဲမွ ေရေငြ႔မ်ား(water vapor) ဖယ္ထုတ္လုိက္ျခင္း(removal)ေၾကာင့္ humidification ratio သည္ နည္းသြားသည္။ Enthalpy သည္လည္း နည္းသြားသည္။ Air conditioning process မ်ား၏ လက္ေတြ႔ အေျခအေနတြင္ dehumidification သီးသန္႔ျဖစ္စဥ္ ႏွင့္ humidification သီးသန္႔ ျဖစ္စဥ္ အလြန္နည္းသည္။

ပံု ၂-၄၈ ျဖစ္စဥ္(process)မ်ား

ပံု ၂-၄၉ ျဖစ္စဥ္(process)မ်ား

Sensible heat ေျပာင္းလဲျခင္း ျဖစ္စဥ္(process)သည္ အပူခ်ိန္ ေျပာင္းလဲျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ အပူခ်ိန္ ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိလ်ွင္ sensible heat ကူးေျပာင္းျခင္း(transfer) မျဖစ္ေပၚေပ။ ေျခာက္ေသြ႔သည့္ ေလ(dry air) ႏွင့္ ေရေငြ႔မ်ား(water vapor)ႏွစ္မ်ိဳးလံုး၏ အပူခ်ိန္ေျပာင္းလဲျခင္းေၾကာင့္ moist air ၏ အပူခ်ိန္ ေျပာင္းလဲျခင္း ျဖစ္သည္။ ထ႔ုိေၾကာင့္ ေျခာက္ေသြ႔သည့္ေလ(dry air) ၏ sensible heat ႏွင့္ ေရေငြ႔မ်ား(water vapor)၏ sensible heat ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကို တြက္၍ ေပါင္းယူရသည္။ 0.24 Ma x Δt သည္ ေျခာက္ေသြ႔သည့္ေလ(dry air) ၏ sensible heat change ျဖစ္သည္။ 0.45 Mw x Δt သည္ ေရေငြ႔(water vapor)၏ sensible heat ေျပာင္းလဲျခင္း ျဖစ္သည္။                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        

Sensible heat ေျပာင္းလဲျခင္း process တြက္ရန္ အတြက္ အသံုးျပဳသည့္ IP ယူနစ္ ပံုေသနည္းမွာ

Q    = Sensible heat added to or removed from air (BTU/hr)

Ma  = Mass of dry air = weight of air (lb/hr)

Mw = Mass of water vapor = Weight of water vapor ( lb/hr)

Δt   = t2-t1= temperature change in (°F)

ဥပမာ-  အခန္းတစ္ခုအတြင္းမွ အပူခ်ိန္ 60°F Dry Bulb ရွိေသာ ေလကို 90°F Dry Bulb သုိ႔ေရာက္ေအာင္ လ်ွပ္စစ္အပူေပးစက္(electric heater)ျဖင့္ အပူေပးရန္ လိုသည္။ ထုိအခန္းအတြက္ ေလစီးႏႈန္း(air flow rate) 400 lb/hr လိုအပ္လ်ွင္ ထုိအပူေပးစက္(heater)၏ capacity ကိုရွာပါ။

ေလ(moist air) ၏ sensible heat ကို သိလုိလ်ွင္ ေျခာက္ေသြ႔သည့္ေလ(dry air) ၏ sensible heat ႏွင့္ ေရေငြ႔မ်ား (water vapor) ၏ sensible heat တန္ဖုိးႏွစ္ခုကို ေပါင္းယူရသည္။

 

ပံု ၂-၅၀ Electric resistance heater

ပံု ၂-၅၁ Heating process

ေလထဲတြင္ ေရေငြ႔(water vapor) မည္မ်ွ ပါဝင္ေနသည္ကို တြက္ရန္ အခ်က္အလက္ မေပးထားပါ။ ေရေငြ႔(water vapor)၏ အပူခ်ိန္ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေသာ sensible heat ပမာဏမွ အလြန္ နည္းပါးေသာေၾကာင့္ ထည့္တြက္ရန္ မလိုအပ္ေပ။

Qs = 0.24 x 400 x (90-60)

     = 2880 Btu/hr

လ်ွပ္စစ္ အပူေပးစက္(electric heater)၏ အရြယ္အစားကို kilowatts(kW)ျဖင့္ ေဖာ္ျပေလ့ ရွိသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္

Capacity = 2880 Btu/hr x 1 kW/3410 Btu/hr = 0.84 kW

 

ဥပမာ - အထက္ပါ ဥပမာတြင္ အပူေပးစက္(heater)အတြင္းသို႔ ဝင္လာသည့္ ေလ၏ RH သည္ 65% ျဖစ္လ်ွင္ ေရေငြ႔(water vapor) ၏ sensible heat ကို ထည့္မတြက္ခဲ့မႈေၾကာင့္ လြဲမွားမႈ(error) မည္မ်ွ ျဖစ္ႏုိင္သနည္း။

Psychrometric chart မွ 60°F Dry Bulb နွင္႔ 65%RH တုိ႔မွ ရသည့္ humidity ratio သည္ 0.0072lbw/lb d.a ျဖစ္သည္။

Mw = 0.0072 lbw/lb d.a  x 400 lb air/hr = 2.9 lbw/hr

ထုိ႔ေၾကာင့္ water vapor အတြက္ Enthalpy ေျပာင္းလဲျခင္း(change) မွာ 0.45 mw x Δt ျဖစ္သည္။

Qs = 0.24 x 400 x (90-60) + 0.45 x 2.9 x (90-60)

     = 2880 + 39   = 2919 Btu/hr

ထုိ႔ေၾကာင့္ အမွန္တကယ္ ထည့္လိုက္သည့္ အပူပမာဏသည္ 2,919 Btu/hr ျဖစ္သည္။ ေရေငြ႔(water vapor) ၏ enthalpy change ကို ထည့္မတြက္ျခင္းေၾကာင့္ ၁% ခန္႔သာ မွားယြင္းသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေရေငြ႔ (water vapor) ၏  Q(sensible) အပုိင္းကို တစ္ခါတစ္ရံ ထည့္တြက္ေလ့ မရွိေပ။

အထက္ပါ ဥပမာ မွ အပူေပးစက္(heater) အတြင္းသုိ႔ ဝင္လာသည့္ ေလစီးႏႈန္း(volume flow rate) 400 lb/hr ကို CFM ျဖင့္ ေဖာ္ျပပါ။

Psychrometric chart ေပၚတြင္ ဝင္လာသည့္ 60°F Dry Bulb ႏွင့္ 65% RH တုိ႔၏ ဆံုမွတ္ (intersection point)မွ specific volume ကို ဖတ္လ်ွင္ 13.25 ft/lb ရသည္။

CFM သုိ႔ ေျပာင္းလုိလ်ွင္  àCFM  = 400 lb/hr x 1hr/ 60 min x 13.25 ft3/lb   = 88.3 CFM

ဓာတ္ေငြ႔(gas) တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး၏ specific volume သည္ ထို ဓာတ္ေငြ႔(gas)၏ အပူခ်ိန္(temperature) နွင္႔ ဖိအား(pressure)အေပၚတြင္ မူတည္ေနသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဝင္ေလ(entering air)၏ CFM ႏွင့္ ထြက္ေလ (leaving air) ၏ cfm ကို ရွာပါ။

Leaving air specific volume သည္ 14.0 ft3/lb d.a ျဖစ္သည္။

Leaving air flow rate (CFM) = 400 lb/hr x 1hr/60min x 14.0 ft3/lb = 93.3 CFM

Law of conservation of mass အရ ဝင္ေလ(entering air)၏ အေလးခ်ိန္သည္ ထြက္ေလ (leaving air)၏ အေလးခ်ိန္ႏွင့္ တူညီရမည္။ သုိ႔ေသာ္  ထြက္ေလ(leaving air) CFM သည္ ဝင္ေလ (entering air)၏ CFM ထက္ ပိုမ်ားသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ mass flow rate သာ တူညီၿပီး volume metric flow rate မတူညီေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ဝင္ေလ ႏွင့္ ထြက္ေလ တို႔၏ CFM မတူညီၾကေသာေၾကာင့္ air con equipment မ်ား ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ မွားယြင္းမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ CFM ေဖာ္ျပသည့္ ေနရာ၏ အပူခ်ိန္ႏွင့္ ဖိအား(pressure) တို႔ကို ေဖာ္ျပေပးရန္ လိုအပ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ထုတ္လုပ္သူမ်ား အေနႏွင့္ အသံုးျပဳသူမ်ားသည္ မည္သည့္ အျမင့္၊ ရာသီဥတုတြင္ အသံုးျပဳၾကမည္ကို မသိႏိုင္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ထုတ္လုပ္သူမ်ား(manufacturer)သည္ standard air condition ၏ CFM ကို ေဖာ္ျပၾကသည္။

“Standard Air Condition” ဆိုသည္မွာ Specific volume of 13.3 ft3/lb da (ေလ၏သိပ္သည္းဆ Density 0.75 lb/ ft3 da)ျဖစ္သည္။ ထိုအေျခအေနသည္ 68˚F Dry Bulb ႏွင့္ 29.92 in Hg ျဖစ္သည္။

လက္ေတြ႔တြင္ Air con အင္ဂ်င္နီယာမ်ား အသံုးျပဳေသာ ပံုေသနည္းမ်ားမွာ

အထက္ပါ ပံုေသနည္းသည္ လုပ္ငန္းခြင္တြင္ အသံုးျပဳရန္ အလြန္ အဆင္ေျပသည္။ တုိင္းတာခဲ့သည့္ CFM ႏွင့္ အပူခ်ိန္ကို တိုက္႐ုိက္ထည့္၍ တြက္ယူႏုိင္သည္။

ဥပမာ- cooling coil တစ္ခုသည္ sensible cooling capacity 50,000 Btu/hr ကို ေပးႏိုင္သည္။ ထို cooling coil အတြင္းသုိ႔ အပူခ်ိန္ 80˚F Dry Bulb ရွိသည့္ ေလ 2000 CFM ဝင္လာသည္ဟု တိုင္းတာယူခဲ႔သည္။ ထို cooling coil အတြင္းမွ ျပန္ထြက္သြားေသာ ေလ၏အပူခ်ိန္သည္ 62˚F Dry Bulb ျဖစ္လ်ွင္ ထို coil ၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ (performance)သည္ သတ္မွတ္ထားသည့္ အတိုင္း ျဖစ္မျဖစ္ စစ္ေဆးေပးပါ။

အေျဖ - cooling coil တစ္ခု၏ sensible cooling performance ေကာင္း၊ မေကာင္းကို sensible cooling ပံုေသနည္းတြင္ ထည့္၍ စစ္ေဆးႏိုင္သည္။

Cooling coil ၏ sensible performance သည္ သတ္မွတ္ထားသည့္ အတိုင္း ျဖစ္ရန္အတြက္ ထြက္ေလ(leaving air)၏ အပူခ်ိန္သည္ 57˚F Dry Bulb ထက္ ပိုနိမ့္ရမည္။

ေရသည္ ေရေငြ႔ပ်ံျခင္း(evaporation)ျဖစ္ရန္အတြက္ အပူကို စုပ္ယူရသည္။ ေရ၏ latent heat of vaporization အပူပမာဏသည္ 1055 Btu/lb ျဖစ္သည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ အေလးခ်ိန္တစ္ေပါင္ ရွိေသာ ေရသည္ ေရေငြ႔ပ်ံျခင္း(evaporation) သုိ႔မဟုတ္ အေငြ႔ပ်ံျခင္း(vaporization) ျဖစ္ရန္အတြက္ အပူပမာဏ

1055 Btu/lb လိုအပ္သည္။

        QL= Latent heat change (Btu/hr or watt)

        W2’ – W1’ = Humidity ratio change (gr w/ lb dry air)

၂.၈ Sensible ႏွင့္ Latent Process ႏွစ္မ်ိဳး တစ္ၿပိဳက္နက္ ျဖစ္ေပၚျခင္း

Air conditioning system မ်ား အားလံုးလိုလို၏ process မ်ား sensible heat ႏွင့္ latent heat ႏွစ္ခုစလံုး တစ္ၿပိဳင္နက္ ေျပာင္းလဲျခင္း ျဖစ္ေပၚသည္။  

Cooling ႏွင့္ dehumidification ျဖစ္စဥ္(process)သည္ sensible heat ကို ဖယ္ထုတ္ျခင္း(cooling) ႏွင့္ latent heat ကို ဖယ္ထုတ္ျခင္း(dehumidification) ျဖစ္စဥ္ပင္ ျဖစ္သည္။ ထိုျဖစ္စဥ္(process)မွ စုစုေပါင္း ဖယ္ထုတ္ေသာ အပူ(heat)ကို total heat ဟုေခၚသည္။ Air side ပံုေသနည္း ဟုလည္း ေခၚဆိုေလ့ရွိသည္။

IP ယူနစ္ ပံုေသနည္းမ်ား

QTotal = Q Sensible + Q Latent

QS(Btu/hr)    = 1.1 x CFM x (t2-t1)

QL(Btu/hr)    = 0.68 x CFM x (W2 – W1)

QTotal(Btu/hr) = 4.5 x CFM x (h2-h1)

SI ယူနစ္ ပံုေသနည္းမ်ား

QTotal = Q Sensible + Q Latent

QS (watt)  = 1.232 x L/s x (t2-t1)

QL(watt)   = 3012 x L/s x (W2 – W1)

QTotal(watt)= 1.2 x L/s x (h2-h1)

Q = Sensible heat (Q S) ၊  Latent heat (Q L) ၊ Total heat (QTotal)

 

CFM သုိ႔မဟုတ္ L/s 

=

Volume flow rate of air being process.

 

h2-h1(Δh)

=

Enthalpy change (Btu/lb °F) သုိ႔မဟုတ္ (kJ/kg K)

 

t2-t1 (Δt)

=

Temperature change(˚C) သုိ႔မဟုတ္  (˚F)

 

w2 – w1(Δw)

=

Humidity ratio change (lbw/lb d.a) သုိ႔မဟုတ္ (kg/kg d.a)

ဥပမာ

 

Air Handling Unit(AHU) တစ္ခု၏ ေလစီးႏႈန္း(air flow rate)သည္ 20,000 CFM ျဖစ္ၿပီး ဝင္လာေသာ ေလ(return air)သည္ 82˚F Dry Bulb ႏွင့္ 50% RH ျဖစ္သည္။ ထြက္သြားေသာ ေလ(supply air) ၏ အပူခ်ိန္သည္ 64˚F Dry Bulb ႏွင့္ 61˚F WB ျဖစ္သည္။

ပံု ၂-၅၂ Cooling process

 

ေအာက္ပါ တို႔ကို ရွာပါ။

(၁)

Sensible cooling capacity

(၂)

Latent cooling capacity

(၃)

Total cooling capacity ႏွင့္

(၄)

The amount of moisture condensed (or) removed.

အေျဖ -

                                 = 1.1 x 20,000 x 18

                             = 396,000 Btu/hr

Psychrometric chart မွ   W1 ႏွင့္ W2 ကို ဖတ္ယူပါ။ W2 – W1 =82-75 = 7.0 gr w/lb da

                      = 0.68 x 20,000 x 7.0

                      = 95,000 Btu/hr

စုစုေပါင္း ဖယ္ထုတ္လုိက္သည့္ အပူပမာဏ(total heat removed)

                    

                                                   396,000     + 95,000    =  491,000 Btu/hr

Total heat ကို Enthalpy မွ တြက္ယူနည္း?

h1 ႏွင့္ h2 ကို psychrometric chart မွ ဖတ္ယူ၍ အထက္ပါ   ပံုေသနည္းတြင္ ထည့္၍ အေျဖတုိက္ပါ။

လုပ္ငန္းခြင္တြင္ cooling capacity ကို Refrigeration Ton(RT)ျဖင့္ သံုးႏႈန္း ေျပာဆိုေလ့ ရွိသည္။

            1 Refrigeration Ton = 12,000 Btu/hr = 3.517 kWthermal

ေလထဲမွ ေရခိုးေရေငြ႔မ်ားသည္ cooling coil ၏ ေအးသည့္္ fin မ်ား၏ မ်က္ႏွာျပင္ႏွင့္ ထိကာ condensation ျဖစ္ေပၚသည္။

ထို condensation ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ထြက္လာ ေရပမာဏ မွာ

တစ္နာရီလ်ွင္ ေရအေလးခ်ိန္ ေပါင္(၉၀)ကို condensate water အျဖစ္ ေလထုထဲမွ ဖယ္ထုတ္ႏိုင္သည္။  ထို႔ေၾကာင့္ condensate pipe သို႔မဟုတ္ drain pipe ကို သင့္ေလ်ာ္သည့္ အရြယ္အစား(size)မ်ား ျပဳလုပ္ ထားရန္ လိုအပ္သည္။  ေလ့က်င့္ခန္းအျဖစ္ ပုစာၦမွ အပူခ်ိန္ ဖာရင္ဟိုက္ကို celsius သုိ႔ လည္းေကာင္း CFM ကို L/s သုိ႔ လည္းေကာင္း ေျပာင္း၍ တြက္ပါ။

ဥပမာ(SI unit)

အေဆာက္အဦတစ္ခု အတြင္းမွ ေလထု အပူခ်ိန္သည္ 25°C Dry Bulb ႏွင့္ 20°C Wet Bulb  ျဖစ္လ်ွင္ ထုိ ေလထု၏ ဂုဏ္သတၱိမ်ား (properties) ကို ရွာပါ။

 

အေျဖ -

ပံု (၂-၅၃)တြင္ psychrometric chart ေပၚတြင္ လိုင္းမ်ားျဖင့္ေဖာ္ျပထားသည္။

ပံု ၂-၅၃

 

(က)

25°C Dry Bulb တန္ဖုိးမွ 25°C ေနရာတြင္ မ်ဥ္းမတ္တစ္ေၾကာင္း ေထာင္ပါ။ ထို မ်ဥ္းမတ္သည္ 25°C Dry Bulb လိုင္း ျဖစ္သည္။ အနက္ေရာင္ dotted vertical line ျဖစ္သည္။

(ခ)

20°C Wet Bulb တန္ဖုိးမွ 20°C ေနရာတြင္ Wet Bulb မ်ဥ္းေစာင္း အတုိင္း ဆင္းပါ။ ထို မ်ဥ္းေစာင္းသည္ 20°C Wet Bulb လုိင္း ျဖစ္သည္။ အနက္ေရာင္ dotted slopping လုိင္း ျဖစ္သည္။

(ဂ)

25°C Dry Bulb လုိင္း ႏွင့္ 20°C Wet Bulb လုိင္းတုိ႔ျဖတ္သြားေသာ ေနရာရွိ ျဖတ္မွတ္(intersection point)မွ က်န္ရွိေသာ ေအာက္ပါ ေလဂုဏ္သတၱိမ်ား (properties)ကို ဖတ္ယူႏုိင္သည္။

                                     Property    

 

  Value

Dry Bulb temperature

=

25°C (given)

Wet Bulb temperature

=

20°C (given)

Relative Humidity(RH)

=

63%

Enthalpy

=

57.5 kJ/kg of dry air

Humidity Ratio by Mass

=

12.6 g/kg dry air

Specific Volume of Air

=

0.86 meter cube/kg of dry air

Dew Point temperature

=

17.6°C

ဥပမာ  (SI unit)

Psychrometric chart သံုး၍ ဖတ္ယူရသည့့္ ဥပမာ ျဖစ္သည္။ Psychrometric chart ေပၚတြင္ ေလ၏ ဂုဏ္သတၱိမ်ား (air properties)ကို လုိင္းအသီးသီးျဖင့္ ေဖာ္ျပထားသည္။

http://www.acmv.org/ebook.html မွ PDF ဖိုင္တြင္ အေရာင္မ်ားျဖင့္ ဖတ္႐ႈ ေလ့လာႏုိင္သည္။

EAT သည္ Entering Air Temperature ကို ဆုိလုိသည္။

LAT သည္ Leaving Air Temperature ကို ဆုိလုိသည္။

Point 1 သည္ 50°C Dry Bulb ႏွင့္ 32% RH ျဖစ္သည္။

 

Point 2 သည္ 18°C Dry Bulb ႏွင့္ 100% RH ျဖစ္သည္။

 

Point 1 ႏွင့္ Point 2 တုိ႔၏ ေလ၏ ဂုဏ္သတၱိမ်ား(properties of air) ကို ရွာပါ။

ပံု ၂-၅၄

 

Blue Line

=

Cooling Process

Yellow Line

=

EAT Dry Bulb temperature

Red Line

=

EAT Wet Bulb temperature

Green Line

=

EAT Enthalpy

Black Line

=

LAT Dry Bulb temperature

Brown Line

=

LAT Enthalpy

Grey Line

=

EAT Humidity Ratio(Same as LAT on sensible cooling)

Purple Line

=

LAT Humidity Ratio

ပံု ၂-၅၅ ဒီဇုိင္းအေျခအေန(design condition point) ႏွင့္ final condition point ကို ေဖာ္ျပထားပံု

Outside Conditions(EAT): Entering Air

http://www.acmv.org/lecture/images/arrow.gif

Final Conditions(LAT):leaving air

CFM = 2000

Dry Bulb = 90°F

Wet Bulb = 75°F

CFM = 2000(Same)

Dry Bulb = 75°F

Wet Bulb = 70.5°F

ဥပမာ  90°F Dry Bulb ၊ 75°F WB ႏွင့္ 2000 CFM ျပင္ပေလ(outside air) ကို  75°F Dry Bulb ႏွင့္ 70.5°F WB ဒီဇုိင္းအေျခအေန(design condition)သုိ႔ ေရာက္ေအာင္ sensible cooling လုပ္ရန္ ျဖစ္သည္။

(က)

ဒီဇုိင္း Dry Bulb အပူခ်ိန္ကို ေအာက္ေျခမ်ဥ္း(bottom horizontal axis)ေပၚတြင္ ရွာပါ။ ဤ ဥပမာ တြင္  ဒီဇုိင္း Dry Bulb အပူခ်ိန္ မွာ 90°F ျဖစ္ၿပီး အဝါေရာင္မ်ဥ္း ျဖစ္သည္။

(ခ)

Design Web Bulb အပူခ်ိန္ကို ဘယ္ဘက္မ်ဥ္းေကြးေနရာမွ 75°F Wet Bulb အနီေရာင္ မ်ဥ္းေစာင္း တေလ်ွာက္ဆင္းပါ။

(ဂ)

အဝါေရာင္မ်ဥ္းမတ္ႏွင့္ အနီေရာင္မ်ဥ္းေစာင္း ျဖတ္သည့္ေနရာသည္ 90°F Dry Bulb ၊ 75°F Wet Bulb  ျပင္ပေလ(outside air)၏  အမွတ္(point)  ျဖစ္သည္။ ဒီဇုိင္း EAT point ဟုလည္း ေခၚသည္။

(ဃ)

ထုိ point ၏ ေရျပင္ညီမ်ဥ္းအတိုင္း ညာဘက္သုိ႔ အညိဳေရာင္မ်ဥ္းအတိုင္း သြားလ်ွင္ design humidity ratio ကို ရသည္။ ဒီဇုိင္း humidity ratio တန္ဖုိးကို ညာဘက္ဝင္႐ုိး(right vertical axis) ေပၚတြင္ ဖတ္ယူ ႏုိင္သည္။ ဤ ဥပမာ ဒီဇုိင္း humidity ratio တန္ဖုိးသည္ 0.015 ျဖစ္သည္။

(င)

ထုိ ဒီဇုိင္း point ၏ ဘယ္ဘက္ အစိမ္းေရာင္လုိင္းမွာ EAT enthalpy လုိင္း ျဖစ္သည္။ တန္ဖုိးကို မ်ဥ္းေျဖာင့္ ေပၚတြင္ ဖတ္ယူရသည္။ ဤ ဥပမာတြင္ enthalpy တန္ဖုိးမွာ 38.36 Btu/lb ျဖစ္သည္။

(စ)

အျပာေရာင္လုိင္းသည္ cooling process ျဖစ္သည္။ ေရျပင္မ်ဥ္း(horizontal line)သည္ sensible cooling ကို ေဖာ္ျပသည္။ အျပာေရာင္လုိင္းသည္ ေရျပင္ညီမ်ဥ္း(horizontal line)ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ sensible cooling သာရွိၿပီး latent cooling မျဖစ္ေပ။

ေနာက္ဆံုးအေျခအေန(leaving air condition)ျဖစ္ေသာ LAT Point ကို Dry Bulb = 75°F ႏွင့္ Wet Bulb = 70.5°F ကို အသံုးျပဳ၍ ပထမ EAT point ကဲ့သုိ႔ ေနရာ(locate)ခ်ပါ။

LAT ၏ enthalpy လုိင္းသည္ အညိဳေရာင္လိုင္း(brown line)ျဖစ္ၿပီး တန္ဖုိးမွာ 26.41 Btu/lb ျဖစ္သည္။

LAT ၏ humidity ratio လုိင္းသည္ ပန္းေရာင္လုိင္း(purple line)ျဖစ္ၿပီး တန္ဖုိးမွာ 0.011 ျဖစ္သည္။

Air con အင္ဂ်င္နီယာတစ္ေယာက္သည္ လက္ရွိ ေမာင္းေနသည့္(running) Fan Coil Unit(FCU) သုိ႔မဟုတ္ Air Handling Unit (AHU) တစ္လံုး၏ စြမ္းေဆာင္ရည္(performance) ေကာင္းမေကာင္းကို ကြ်မ္းက်င္စြာ စစ္ေဆးႏုိင္ရမည္။ AHU သုိ႔မဟုတ္ FCU ၏ စြမ္းေဆာင္ရည္(performance) ေကာင္းမေကာင္းကို air side မွ စစ္ေဆးႏုိင္သလို chilled water ဘက္မွလည္း စစ္ေဆးႏုိင္သည္။  DX (Direct Expansion) Unit  ျဖစ္ေစ၊ chilled water unit  ျဖစ္ေစ၊ မည္သည့္ ယူနစ္မဆို air side နည္းျဖင့္ စစ္ေဆးႏုိင္သည္။

ဥပမာ(SI ယူနစ္)

ပံု ၂-၅၆ Fan Coil Unit (FCU) တစ္ခု၏ စြမ္းေဆာင္ရည္(performance)

ဤဥပမာတြင္ အခန္းမွ ျပန္ယူသည့္ေလ(return air) ႏွင့္ On-Coil condition တုိ႔ တူညီသည္ဟု ယူဆ ထားသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ျပင္ပမွ ဝင္လာသည့္ေလ(outdoor air)၏ အပူ(heat) ထည့္မတြက္ထားေပ။ ျပင္ပေလ(outdoor air) မထည့္ဟု ယူဆထားသည္။ Supply air ႏွင့္ Off-coil Condition တုိ႔ တူညီသည္ ဟု ယူဆထားသည္။ စြမ္းေဆာင္ရည္(performance)ေကာင္းမေကာင္း စစ္ေဆးရန္အတြက္ ေအာက္ပါ အခ်က္ အလက္(data)မ်ား လုိအပ္သည္။

(၁)

အနည္းဆံုး return air ၏ ဂုဏ္သတၱိ(property)ႏွစ္မ်ိဳး သိရန္ လုိအပ္သည္။ Dry Bulb အပူခ်ိန္ သုိ႔မဟုတ္ Wet Bulb အပူခ်ိန္ သုိ႔မဟုတ္ RH ျဖစ္သည္။။ Dry Bulb အပူခ်ိန္ ႏွင့္ Wet Bulb အပူခ်ိန္သည္ တုိင္းယူရန္ အလြယ္ကူဆံုး ဂုဏ္သတၱိ(property)ႏွစ္ခု ျဖစ္ၿပီး သာမန္  sling thermometer ျဖင့္ ခဏအတြင္း တုိင္းယူႏုိင္သည္။

(၂)

အနည္းဆံုး ထြက္ေလ(supply air)၏ ဂုဏ္သတၱိ(property)ႏွစ္မ်ိဳး သိရန္ လုိအပ္သည္။

(၃)

ေလစီးႏႈန္း(air flow rate) သိရန္ လုိအပ္သည္။ SI ယူနစ္ျဖင့္ တြက္မည့္ ပံုေသနည္း(formula)သည္ Liter per Second ျဖစ္သည္။ IP ယူနစ္ ပံုေသနည္းျဖင့္ တြက္လ်ွင္ ေလစီးႏႈန္း(flow rate)သည္ Cube Feet per Minute (CFM)ျဖစ္သည္။

ပုစၧာ မတြက္မီ latent cooling capacity ႏွင့္ total cooling capacity တုိ႔ကို နားလည္ရန္ လုိအပ္ပါသည္။

ပံု(၂-၅၆)တြင္ ျပထားသည့္ အတိုင္း before point (point 1)သည္ ဝင္ေလ၏ဂုဏ္သတၱိမ်ား(entering  air properties) ကို ဆိုလိုသည္။ After point (point 2)သည္ ထြက္ေလ၏ ဂုဏ္သတၱိမ်ား(leaving air properties)ကို ဆိုလို သည္။

Before Point (Point 1)

ဝင္ေလ၏ဂုဏ္သတၱိမ်ား(entering air properties)

After Point (Point 2)

ထြက္ေလ၏ဂုဏ္သတၱိမ်ား(leaving air properties)

Point 1 Enthalpy = h1(kJ/kg)

Point 2 Enthalpy = h1(kJ/kg)

Point 1 Dry Bulb Temp = t1(°C)

Point 2 Dry Bulb Temp = t1(°C)

Point 1 humidity ratio = w1(kg/kg d.a)

Point 2 humidity ratio = w1(kg/kg d.a)

.

FCU မွ တိုင္းယူ၍ ရေသာ data မ်ား

FCU မွ တိုင္းယူ၍ ရေသာ data မ်ား

On Coil Condition(point 1)= Return Air

18,000 CMH ၊ 26°C Dry Bulb ႏွင့္ 19°C Web Bulb

Off Coil Condition(point 2)= Supply Air

18,000 CMH ၊ 13°C Dry Bulb ႏွင့္ 12.8°C Wet Bulb

Psychrometric chart မွ ဖတ္ယူ၍ ရေသာ data မ်ား Enthalpy (h1)= 53.9 kJ/kg

Psychrometric chart မွ ဖတ္ယူ၍ ရေသာ data မ်ား Enthalpy (h2)= 36.1 kJ/kg

Psychrometric chart ေပၚမွ

       On-coil h1 (Point 1) = 53.9 kJ/kg          ႏွင့္       Off-coil h2 (Point 1) = 36.1 kJ/kg

18,000 CMH ကို ယူနစ္ေျပာင္းလုိပါက

Liter per Second = (18,000 CMH x 1,000 )/ 3600 = 5000 L/s

 

=

5,000 X 1.2 x (53.9 – 36.1)

 

=

106,800 Watts

 

=

106.8 kW (106.8/3.517)

 

=

30.37RT

 

=

5,000 X 1.2 x (26 – 13)

 

=

80,080 Watts

 

=

80.1 kW (80.1/3.517= 22.77RT)

ဥပမာ(SI ယူနစ္)- AHU တစ္လံုး၏ cooling coil မွ အခ်က္အလက္(data) မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

Return air

=

26.7°C Dry Bulb ႏွင့္ 19.5°C Wet Bulb

Supply air

=

13.4°C Dry Bulb ႏွင့္ 13.03°C Wet Bulb

Return Air Flow Rate

=

6,856 CMH = 1904 L/s

အထက္ပါ data မ်ားမွ sensible cooling capacity ၊ latent cooling capacity ႏွင့္ total cooling capacity တုိ႔ကို ရွာပါ။

Chart ေပၚတြင္ return air point ကို ေနရာခ်(locate)ပါ။

(က)

Return air ၏ 26.7°C DB ႏွင့္ 19.5°C WB လုိင္းတုိ႔ ျဖတ္မွတ္(intersection point)မွ ေအာက္ပါ တန္ဖုိးမ်ားကို ရသည္။

 

RH = 51.26(%) ၊ h(enthalpy) = 55.4 kJ/kg

 

W= 0.01122 kg of water/kg of dry air

(ခ)

Supply air ၏ 13.4°C DB ႏွင့္ 13.03°C WB လုိင္းတုိ႔ ျဖတ္မွတ္(intersection point)မွ ေအာက္ပါ တန္ဖုိးမ်ားကို ရသည္။

 

RH = 96.00(%) ၊ h(enthalpy)=36.71 kJ/kg

 

W= 0.00919 kg of water/kg of dry air

Chart ကို အသံုးမျပဳလုိလ်ွင္ အင္တာနက္မွ online software တစ္ခုကို သံုးၿပီး ေလ၏ ဂုဏ္သတၱိ မ်ား(air properties)ကို ရွာယူႏိုင္သည္။ လြယ္ကူ ရွင္းလင္းၿပီး အလြန္အသံုးဝင္သည့္ နည္းေကာင္း တစ္ခု ျဖစ္သည္။

http://www.sugartech.co.za/psychro/index.php တြင္ ေလ့လာႏုိင္သည္။

အသံုးျပဳနည္းမွာ

(၁)

မိမိသံုးမည့္ ယူနစ္ကို ေရြးခ်ယ္ပါ။ SI ယူနစ္ သုိ႔မဟုတ္ IP ယူနစ္ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးျဖင့္ တြက္ယူနိင္သည္။

(၂)

မိမိေရြးထားသည္ ယူနစ္ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ parameter ႏွစ္ခု၏ တန္ဖုိးမ်ားကို ထည့္ပါ။ Dry Bulb တန္ဖုိးသည္ မျဖစ္မေန ထည့္ရမည့္ တန္ဖုိးတစ္ခု ျဖစ္သည္။ Calculate Button ကို ႏွိပ္ပါ၊

(၁)

Return air

=

26.7°C Dry Bulb ႏွင့္ 19.5°C WB

(၂)

Return air RH

=

51.26(%),  h (enthalpy)=  55.4   kJ/kg

(၃)

Return air W

=

0.01122 kg of water / kg of dry air

(၁)

Supply air

=

13.4°C Dry Bulb ႏွင့္ 13.03°C WB

(၂)

Supply air RH

=

96.00  (%),  h(enthalpy)=36.71 kJ/kg

(၃)

Supply air W

=

0.00919 kg of water / kg of dry air

Total Cooling(watts)

= 1.2 x Liter per Sec x (h1 - h2)
= 1.2 x 3236 x(55.4 - 36.71)
= 72,4577 Watt = 20.63 RT

Sensible Cooling(watts)

= 1.232 x Liter per Sec x ( t1 - t2)
= 1.232 x 3236 x(26.7-13.4)
=51,414 Watt = 51.41 kW / 3.517 = 14.61 RT

Latent Cooling(watts)

 = 3012 x Liter per Sec x (w1 - w2)
= 3012 x 3236 x(0.01122-0.00919)= 19,878 watt

တြက္ခ်က္မူမ်ား မွန္ကန္ေၾကာင္းကို ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ York Brand AHU တစ္လုံးမွ ရရွိသည့္ technical report မွ AHU cooling coil specification ျဖင့္ စစ္ေဆး ႏုိင္သည္။ ထို AHU cooling coil specification ၏ အခ်က္အလက္မ်ားကို သ႐ုပ္ျပရန္အတြက္ ဤဥပမာကို ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။

၂.၉ Air Mixing Process   

Air conditioning process မ်ားတြင္ ေလႏွစ္မ်ိဳး ေရာေႏွာျခင္းျဖစ္စဥ္(air mixing process)လည္း ပါဝင္သည္။ Air mixing process ဆိုသည္မွာ မတူညီသည့္ ေလအမ်ိဳးအစား ႏွစ္မ်ိဳးေပါင္းၿပီး ေနာက္ထပ္ ေလအမ်ိဳးအစား အသစ္တစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္သည္။ ဥပမာ ျပင္ပေလ(outdoor air)ႏွင့္ return air တို႔ ေပါင္းစပ္ၿပီး supply air ျဖစ္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္သည္။ Conservation of energy အရ မေပါင္းခင္ ႏွင့္ ေပါင္းၿပီး ေလ၏ sensible heat ပါဝင္မႈ (content)တုိ႔သည္ တူညီၾကသည္။

ပံု ၂-၅၇  FCU တစ္ခုအတြင္း mixed air ျဖစ္ေပၚပံု

 

ပံု ၂-၅၈

ပံု ၂-၅၉

m သည္ mass flow rate ျဖစ္သည္။ ထို mass flow rate ကို volume flow rate(CFM သုိ႔မဟုတ္ CMH)ျဖင့္ အစားထိုး တြက္ယူ ႏိုင္သည္။ တန္ဖုိး အနည္းငယ္မ်ွသာ ကြာျခားမႈရွိသည္။

ပံု ၂-၆၀

 

End of Part 2 of 3

 

 

. 17

 

 

Air Conditioning and Mechanical Ventilation System (Vol. 1) ႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ ACMV Lecture မ်ား (18 Lectures)
1 Chapter-1 Fundamental and Basic Concept Read
2 Chapter-2 (Part 1 of 3) Understanding Psychrometrics (Part 1 of 3) Read
3 Chapter-2 (Part 2 of 3) Understanding Psychrometrics (Part 2 of 3) Read
4 Chapter-2 (Part 2 of 3) Understanding Psychrometrics (Part 3 of 3) Read
5 Chapter - 3 Air Handling Units (Part 1 of 2) Chapter - 3 Air Handling Units (Part 1 of 2) Read
6 Chapter - 3 Air Handling Units (Part 2 of 2) Chapter - 3 Air Handling Units (Part 2 of 2) Read
7 Chapter - 4 (Part 1 of 3) Cooling Towers (Part 1 of 3) Read
8 Chapter - 4 (Part 2 of 3) Cooling Towers (Part 2 of 3) Read
9 Chapter - 4 (Part 3 of 3) Cooling Towers (Part 3 of 3) Read
10 Chapter - 5 (Part 1 of 3) Air Distribution Systems (Part 1 of 3) Read
11 Chapter - 5 (Part 2 of 3) Air Distribution Systems (Part 2 of 3) Read
12 Chapter - 5 (Part 3 of 3) Air Distribution Systems (Part 3 of 3) Read
13 Chapter - 6 (Part 1 of 3) Fans and Blowers (Part 1 of 3) Read
14 Chapter - 6 (Part 2 of 3) Fans and Blowers (Part 2 of 3) Read
15 Chapter - 6 (Part 3 of 3) Fans and Blowers (Part 3 of 3) Read
16 Chapter-7 ( Part 1 of 3) Ventilation ( Part 1 of 3) Read
17 Chapter-7 ( Part 2 of 3) Ventilation ( Part 2 of 3) Read
18 Chapter-7 ( Part 3 of 3) Ventilation ( Part 3 of 3) Read
   

www.acmv.org - Air Conditioning and Mechanical Ventilation for Young Myanmar Engineers

To download all ACMV lecuters in PDF format